Filed under: Uncategorized

Τα πρόσωπα που σφράγισαν την ελληνική ιστορία και τέχνη: προετοιμάζοντας τη νέα σημαντική λειτουργικότητα του SearchCulture.gr

Κριεζής
Το τελευταίο διάστημα στην εθνική υποδομή συσσώρευσης πολιτιστικών πόρων  SearchCulture.gr ασχολούμαστε με το Γιώργο Σεφέρη, τη Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, τον Πλάτωνα, τον Μίκη Θεοδωράκη και αρκετές χιλιάδες ακόμη πρόσωπα που άφησαν κάποιο αποτύπωμα στις τέχνες, την ιστορία, τις επιστήμες ή την κοινωνία, από την αρχαιότητα έως σήμερα. Εμπλουτίζουμε πυρετωδώς τα 710.000 τεκμήρια που έχουν συσσωρευθεί στην υποδομή ως προς τα πρόσωπα αυτά, είτε αυτά είναι δημιουργοί, είτε εμφανίζονται ως θέμα σε αυτά. Η νέα αυτή λειτουργικότητα αναμένεται να αναδείξει σημαντικές προσωπικότητες Ελλήνων και θα καταστήσει το έργο τους πιο εύκολα αναζητήσιμο από την ενιαία πύλη αναζήτησης του SearchCulture.gr. Στον παρόν άρθρο παρουσιάζουμε τις διαδικασίες και τη μεθοδολογία που βρίσκεται σε εξέλιξη και που σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι.

Οι σημασιολογικοί εμπλουτισμοί του περιεχομένου στο SearchCulture.gr δεν είναι μία καινούργια διαδικασία. Σταδιακά από το 2016 αναπτύξαμε δεσμευμένα λεξιλόγια με τα οποία εμπλουτίζουμε/ταξινομούμε τα τεκμήρια ως προς τύπους, ιστορικές περιόδους και θέματα. Οι διαδικασίες κανονικοποίησης και εμπλουτισμού είναι μέρος της στρατηγικής που αναπτύσσει κάθε συσσωρευτής μεγάλων δεδομένων προκειμένου να αντιμετωπίσει το θέμα της ετερογένειας των μεταδεδομένων που συσσωρεύει και με σκοπό να μπορεί να προσφέρει λειτουργίες αναζήτησης και πλοήγησης οριζόντια στα δεκάδες χιλιάδες τεκμήρια.

Για την υποστήριξη των νέων διαδικασιών εμπλουτισμού δημιουργείται ένας νέος Κατάλογος Φυσικών Προσώπων με βασικά βιογραφικά στοιχεία που, σε αυτή τη φάση, περιλαμβάνει ημερομηνία και τόπο γέννησης και θανάτου του δημιουργού, καθώς και τυχόν γνωστά ψευδώνυμά του). Πληροφορίες αντλούνται από διαδεδομένες διαδικτυακές πηγές όπως τη συλλογή Πανδέκτης: Θησαυρός Ελληνικής Ιστορίας & Πολιτισμού – Νεοελληνική Εικονιστική Προσωπογραφία  του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, τη Wikipedia, τη διεθνή βάση καθιερωμένων εγγραφών προσώπων Virtual International Authority Files (VIAF), την Εθνική Πινακοθήκη, τη Βιβλιονέτ, τη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη, το Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, το Αρχείο Κουνάδη, κ.α..

Ο Κατάλογος των Φυσικών Προσώπων φιλοξενείται στο Semantics.gr, την υποδομή διαχείρισης και δημοσίευσης λεξιλογίων και καταλόγων καθιερωμένων όρων του ΕΚΤ. Με την ένταξη κάθε εγγραφής στο Semantics.gr αποδίδεται σε κάθε πρόσωπο ένα μοναδικό URI, αποκτά δηλαδή, μία σταθερή διεύθυνση στο διαδίκτυο. Κάθε εγγραφή στο λεξιλόγιο εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία ή διορθώνεται κατά περίπτωση. Έως σήμερα το λεξιλόγιο περιλαμβάνει 7.500 εγγραφές φυσικών προσώπων. Για το λεξιλόγιο των φυσικών προσώπων δημιουργήθηκε τεκμηριωτικό σχήμα (application profile) που βασίζεται στην κλάση edm:Agent του μοντέλου EDM της Europeana.

Επιπλέον, τα φυσικά πρόσωπα ταξινομήθηκαν ως προς τις ιδιότητές τους βάσει ενός δίγλωσσου λεξιλογίου που αναπτύχθηκε γι’αυτό το σκοπό (π.χ. πολιτικοί, κλήρος, νομικά επαγγέλματα, επαγγέλματα των τεχνών, επιστήμονες, κ.λ.π).

Η διαδικασία των εμπλουτισμών πραγματοποιείται με ημι-αυτόματο τρόπο, σε επίπεδο συλλογής, στην υποδομή Semantics.gr η οποία περιλαμβάνει ένα ειδικό εργαλείο για σημασιολογικούς εμπλουτισμούς. Πιο πρακτικά, το σύστημα ανακτά το σύνολο των εγγραφών που μπορεί να εμφανίζουν ενιαία τιμή στο πεδίο dc:creator στα μεταδεδομένα της συλλογής του φορέα, δείχνει π.χ. τις 11 εγγραφές που έχουν δημιουργό τον Κ.Θ. Δημαρά στη συγκεκριμένη συλλογή, και προτείνει την κοντινότερη εγγραφή που εντοπίζει στο Κατάλογο των Προσώπων για αντιστοίχιση. Στην συνέχεια ο επιμελητής καλείται να επιλέξει το σωστό από τα προτεινόμενα πρόσωπα, τα οποία ενδέχεται να παρουσιάζουν συνωνυμία. Για την διαδικασία αυτή, γνωστή ως αποσαφήνιση όρων (disambiguation),  o επιμελητής επιλέγει το σωστό φυσικό πρόσωπο λαμβάνοντας υπόψη τα τεκμήρια της συλλογής στα οποία εμφανίζεται το συγκεκριμένο όνομα και τα βιογραφικά στοιχεία των προτεινόμενων προσώπων από τον κατάλογο, ενώ συχνά καταφεύγει σε περαιτέρω έρευνα για αναζήτηση επιπρόσθετων πηγών. Αν δεν αντιστοιχίζεται κάποιο από τα πρόσωπα του Καταλόγου, ο επιμελητής δημιουργεί μια νέα εγγραφή.  Στη συνέχεια, ελέγχονται τα στοιχεία της εγγραφής στον κατάλογο και εμπλουτίζεται η εγγραφή με τα URIs των προσώπων, καταρχήν από τη Wikipedia και το VIAF τα οποία είναι επίσης ΑΔΔ (LOD), καθώς και τα λινκς στις προαναφερθείσες πηγές. Αφού ολοκληρωθεί η καθιέρωση του προσώπου στον Κατάλογο των Φυσικών Προσώπων, γίνεται η αντιστοίχιση της εγγραφής μεταξύ της συλλογής του φορέα και της εγγραφής του καταλόγου. Ένα φυσικό πρόσωπο καθιερώνεται μία φορά στον κατάλογο των φυσικών προσώπων και αντιστοιχίζεται με όλες τις συλλογές στις οποίες εμφανίζεται αυτό ως φυσικό πρόσωπο στο SearchCulture.gr.

Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με την αντιστοίχιση των προσώπων όπου αυτοί εμφανίζονται ως θέμα.‘Ετσι, η αναζήτηση στον Γεώργιο Σεφέρη, θα διαχωρίζει μεταξύ του Σεφέρη ως δημιουργού και του Σεφέρη ως θέμα, π.χ. σε μία φωτογραφία.

Η διαδικασία των εμπλουτισμών και η υλοποίηση των νέων λειτουργιών αναζήτησης και πλοήγησης αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι.

Τί αποτελέσματα θα έχει η διαδικασία των εμπλουτισμών των φυσικών προσώπων;

Καταρχήν, επιτυγχάνεται η ενιαία απόδοση ενός φυσικού προσώπου οριζόντια σε όλες τις συλλογές ανεξάρτητα από τον τρόπο που το έχει αρχικά αποδώσει ο κάθε φορέας (π.χ. ο ένας φορέας μπορεί να έχει καταχωρήσει το δημιουργό ως Κ.Θ. Δημαρά ή άλλος Κωνσταντίνο Δημαρά). Με αυτό τον τρόπο, το σύνολο του τεκμηρίων που συνδέονται με ένα φυσικό πρόσωπο και τις διαφορετικές εκδοχές του ονόματός του (Ρήγας Φεραίος, Ρήγας Φερραίος, Ρήγας Βελεστινλής), αντιστοιχίζονται με αυτό, ανεξάρτητα από τη συλλογή από την οποία προέρχονται στο SearchCulture.gr. Επίσης, χάρη στη διαδικασία αυτή διακρίνονται πρόσωπα που έχουν συνωνυμία. Μία αναζήτηση π.χ. για τον Λέοντα Μελά θα διακρίνει μεταξύ του διπλωμάτη του 20ου αιώνα και τον πολιτικό και συγγραφέα του “Γεροστάθη” του 19αι αιώνα. Δεδομένου ότι κάθε εγγραφή είναι linked data, διασυνδέεται με άλλες πληροφορίες γύρω από το πρόσωπο που μπορεί να “ζουν” εκτός SearchCulture.gr, όπως είναι το άρθρο για το πρόσωπο στη Wikipedia που περιλαμβάνει βιογραφικές πληροφορίες για το πρόσωπο και την πολυγλωσσική βάση καθιερωμένων όρων VIAF που περιλαμβάνει το σύνολο της εργογραφίας ενός δημιουργού. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται το έγκριτο ελληνικό περιεχόμενο στον παγκόσμιο σημασιολογικό ιστό.

Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα είναι ότι δημιουργείται μία βάση με πάνω από 7.000 φυσικά πρόσωπα διακεκριμένων ελλήνων, καθιερωμένα και δημοσιευμένα ως linked data, διασυνδεδεμένα με το σύνολο του έργου τους που περιλαμβάνται στο SearchCulture.gr και με παραπομπές σε καθιερωμένες εγγραφές σε άλλες έγκριτες βάσεις όπως το VIAF. Η βάση θα είναι ανοικτή προς επανάχρηση από οποιονδήποτε φορέα επιθυμεί να την χρησιμοποιήσει για να εμπλουτίσει με τη σειρά του τις δικές του συλλογές.

Οι εμπλουτισμοί στα πρόσωπα θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την προχωρημένη αναζήτηση με πολλαπλά κριτήρια, εκτός των χρονικών κριτηρίων και των ιστορικών περιόδων, των τύπων περιεχομένου και των θεμάτων που ήδη συμπεριλαμβάνονται στην αναζήτηση. Θα μπορεί π.χ. ο χρήστης να αναζητήσει “επιστολές” του “Σεφέρη” μεταξύ του 1930 και 1940. Η αναζήτηση θα επιστρέφει πιο “καθαρά” αποτελέσματα αφού θα διαχωρίζει ανάμεσα π.χ. σε συνωνυμίες και σε συσχετιζόμενα πρόσωπα, όπως ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος.

Θα μπορεί, τέλος, ο χρήστης να πλοηγηθεί σε ενότητες προσώπων με βάση την ιδιότητά τους, π.χ. πολιτικοί, αντιστασιακοί, λογοτέχνες, κ.λπ.

Σε επόμενη φάση πρόκειται να γίνουν εμπλουτισμοί και ως προς τις τοποθεσίες, οι οποίοι θα επιτρέψουν να πραγματοποιήσει κανείς π.χ. αναζήτηση σε λογίους που γεννήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και έλαβαν μέρος στην Ελληνική Επανάσταση.

Μέσα από τις διαδικασίες εμπλουτισμού δημιουργείται προστιθέμενη αξία στα μεταδεδομένα των πολιτιστικών φορέων και αναπτύσσεται σε εθνικό επίπεδο ένα σώμα έγκριτης πληροφορίας επαναχρησιμοποιήσιμης από την ερευνητική κοινότητα, την εκπαίδευση και οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο.

Σχετικά με το Semantics.gr 

Για τη δημιουργία, τη φιλοξενία και τη διαχείριση του λεξιλογίου των φυσικών προσώπων, χρησιμοποιείται από την ομάδα επιστημόνων πληροφόρησης του ΕΚΤ η υποδομή Semantics.gr. Το Semantics.gr είναι μία πρότυπη υποδομή που έχει επίσης αναπτύξει το ΕΚΤ και η οποία υποστηρίζει τη δημιουργία, επιμέλεια, διασύνδεση και δημοσίευση λεξιλογίων και θησαυρών ως Ανοιχτά Διασυνδεδεμένα Δεδομένα (ΑΔΔ). Το Semantics.gr επίσης παρέχει τα εργαλεία για τις ημι-αυτόματες αντιστοιχίσεις και τους εμπλουτισμούς που πραγματοποιούνται στις συλλογές του SearchCulture.gr. Μία σειρά από δεσμευμένα λεξιλόγια έχουν μέχρι στιγμής αναπτυχθεί και φιλοξενούνται στο Semantics.gr και αξιοποιούνται στις διαδικασίες εμπλουτισμού των υποδομών επιστημονικού και πολιτιστικού περιεχομένου του ΕΚΤ (όπως το Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών, την Υπηρεσία Ηλεκτρονικών Εκδόσεων ePublishing, και το νέο Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΕΚΤ). Επίσης, τα λεξιλόγια που έχει αναπτύξει το ΕΚΤ παρέχονται ανοικτά σε όποιον θέλει να χρησιμοποιήσει ως linked data και μέσω API.

Το Semantics.gr ως υπηρεσία σε φορείς 

Στο προσεχές διάστημα, σχεδιάζεται να προσφερθεί το Semantics.gr ως ολοκληρωμένη υπηρεσία σε φορείς που επιθυμούν οι ίδιοι να δημιουργήσουν, να επιμεληθούν, να διασυνδέσουν και να δημοσιεύσουν λεξιλόγια, θησαυρούς όρων, ταξινομίες και καταλόγους καθιερωμένων ονομάτων ως Ανοικτά Διασυνδεδεμένα Δεδομένα. Επιπλέον, το Semantics.gr θα παρέχει μια σειρά από προσαρμοσμένες υπηρεσίες ιστού (RESTFul APIs) στους εγγεγραμμένους φορείς, οι οποίοι θα μπορούν να τις αξιοποιήσουν στις υποδομές διαχείρισης περιεχομένου τους. Ειδικότερα, ένας φορέας που διαθέτει υποδομές τεκμηρίωσης και διαχείρισης πληροφοριακών πόρων, όπως ηλεκτρονικά αποθετήρια, συστήματα διαχείρισης (ψηφιακών) βιβλιοθηκών, συστήματα ηλεκτρονικής έκδοσης, συστήματα οργάνωσης αρχειακών ή μουσειακών συλλογών – στο εξής Αποθετήρια -, θα μπορεί να τις καταχωρήσει στην πλατφόρμα ορίζοντας συγκεκριμένα τεκμηριωτικά πεδία που, μέσω των APIs, θα παίρνουν τιμές από συγκεκριμένα λεξιλόγια που έχει αναπτύξει ο φορέας ή άλλοι φορείς και που φιλοξενούνται στο Semantics.gr. O εξουσιοδοτημένος φορέας θα έχει αποκλειστική πρόσβαση, ανά αποθετήριο και ανά εγγεγραμμένο πεδίο, στις υπηρεσίες αυτές. Κάθε υπηρεσία θα προσφέρει δυναμική αναζήτηση όρων στα αντίστοιχα λεξιλόγια που έχουν οριστεί για το συγκεκριμένο πεδίο. Το αποθετήριο του φορέα θα μπορεί να αξιοποιήσει τις προσαρμοσμένες αυτές υπηρεσίες προκειμένου η φόρμα τεκμηρίωσης πληροφοριακών πόρων (φόρμα καταλογογράφησης) να υποχρεώνει τον χρήστη να αναζητήσει και να επιλέξει τιμές για τα συγκεκριμένα πεδία μέσα από λίστες τιμών που αντλούνται δυναμικά από τα αντίστοιχα λεξιλόγια.

Μία επιστημονική παρουσίαση για την υποδομή Semantics.gr, τα λεξιλόγια που αναπτύσσονται από το ΕΚΤ και τον τρόπο που αξιοποιούνται για τους εμπλουτισμούς των επιστημονικών και πολιτιστικών πόρων που φιλοξενούνται στις υποδομές του μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο που δημοσιεύσαμε στο 26ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει να αναπτύξετε τα δικά σας λεξιλόγια και να τα δημοσιεύσετε ως Linked Data.

Για μία σύντομη εισαγωγή στα Ανοικτά Διασυνδεδεμένα Δεδομένα (Linked Open Data) μπορείτε να ανατρέξετε στο σχετικό εισαγωγικό οδηγό του EKT.

Πληροφορίες ψηφιακού τεκμηρίου:
Ο ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης, Κριεζής Ανδρέας, 1842, Εθνική Πινακοθήκη, CC BY-NC-ND 4.0, https://www.searchculture.gr/aggregator/edm/National_Gallery/000047-%3A438411

April 9, 2021

Ένας χρόνος λειτουργίας της Πλατφόρμας Ανοικτής Πρόσβασης στο Smithsonian: αποτιμώντας τα οφέλη και τις δυσκολίες

effie

Στις 25 Φεβρουαρίου 2020 το Smithsonian, λάνσαρε την Πλατφόρμα Ανοικτής Πρόσβασης που περιελάμβανε 2,8εκ ψηφιακές αναπαραγωγές από τις συλλογές του σε υψηλή ανάλυση και με την πλέον ανοικτή άδεια χρήσης Creative Commons Zero (CC0). Η είδηση προκάλεσε μια μικρή έκρηξη στο χώρο της Ανοικτής Πρόσβασης στο επιστημονικό και πολιτιστικό περιεχόμενο. Για τις ζυμώσεις που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση γράψαμε στο σχετικό blogpost. Ένα χρόνο μετά συνομιλούμε με την ελληνικής καταγωγής Effie Kapsalis, υπεύθυνη Ψηφιακής Στρατηγικής και συντονίστρια του έργου, για τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, τα οφέλη και τις δυσκολίες αυτής της ιστορικής απόφασης.  

Πώς αποτιμάτε συνολικά την πρωτοβουλία; Ωφελήθηκε ο οργανισμός από το άνοιγμα των συλλογών του στο Δημόσιο Τομέα;

Αρχικά να πούμε ότι είχαμε θέσει αρκετούς στόχους λανσάροντας την πλατφόρμα για την Ανοικτή Πρόσβαση στο Smithsonian:

  • Να αυξήσουμε την προσβασιμότητα στις συλλογές μας, ανταποκρινόμενοι καλύτερα στην αποστολή μας που είναι “να αυξάνουμε τη διάχυση της γνώσης”
  • Να προωθήσουμε τις συλλογές του Smithsonian είναι μία έμπιστη πηγή για τη δημιουργικότητα, την εκπαίδευση και την έρευνα
  • Να ενισχύσουμε την πρόσληψη από τον κόσμο ότι το Smithsonian είναι ένας οργανισμός που αγκαλιάζει την ψηφιακότητα
  • Να αυξήσουμε την επιλεξιμότητα του Smithsonian ως στρατηγικού εταίρου σε ψηφιακά έργα
  • Να διευκολύνουμε την πρόσβαση στις συλλογές για το προσωπικό, τους ασκούμενους, τους υποτρόφους και τους εθελοντές που απασχολούνται σε πολύ σημαντικές εργασίες
  • Να βελτιώσουμε συνολικά τη διαχείριση των ψηφιακών συλλογών

Αυτοί οι στόχοι βασίστηκαν στα αποτελέσματα της έρευνας που είχα εκπονήσει “The Impact of Open Access on Galleries, Libraries, Museums, & Archives”, στο πλαίσιο της οποίας είχα πάρει συνέντευξη από διεθνείς πολιτιστικούς φορείς οι οποίοι είχαν ήδη υιοθετήσει πολιτικές Ανοικτής Πρόσβασης. Έχουμε στοιχεία που καταδεικνύουν ότι έχουμε προοδεύσει σε όλα τα παραπάνω μέτωπα.  Η ποιοτική έρευνα στον ιστοχώρο της Ανοικτής Πρόσβασης του Smithsonian κατέδειξε αυξημένη ικανοποίηση του κοινού συγκριτικά με άλλους ιστοχώρους μας. Το ανοικτό API μας έδωσε τη δυνατότητα να ενσωματωθούν οι συλλογές μας σε τρίτες εφαρμογές (στη μηχανή αναζήτησης των Creative Commons, στο Google Arts and Culture, στην εφαρμογή Tinkercad για τη δημιουργία 3Δ μοντέλων στην εκπαίδευση, κ.ά) και με αυτό τον τρόπο να προσεγγίσουμε νέα κοινά με τα οποία δεν θα είχαμε επαφή διαφορετικά. Εκτός από νέα κοινά, νέοι συνεργάτες- εταιρίες πληροφορικής, πανεπιστήμια, καλλιτέχνες και άλλοι- μας προσέγγισαν για να δουλέψουν μαζί μας. Ήταν δύσκολο για μας να ανταπεξέλθουμε σε όλους! Εσωτερικά, το προσωπικό του ιδρύματος δηλώνει μεγαλύτερη ικανοποίηση να απασχολείται με άλλα αντικείμενα από το να διεκπεραιώνει επανειλημμένα εκατοντάδες φορές το χρόνο τις διαδικασίες εκκαθάρισης για τις ίδιες εικόνες για τις οποίες υπάρχει μεγάλη ζήτηση.    

Μπορείτε να μας δώσετε μερικά παραδείγματα ενδιαφέρουσας και πιθανώς αναπάντεχης χρήσης των συλλογών σας;

Ένας καθηγητής από τη Σχολή Design του Parsons στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος στην Οπτικοποίηση Δεδομένων εργάστηκε με τους φοιτητές του το φθινόπωρο του 2020 πάνω σε διαφορετικές εκδοχές οπτικοποίησης δεδομένων από τα 19 μουσεία, βιβλιοθήκες και αρχεία που συναποτελούν το Smithsonian. Οι φοιτητές έθεσαν ερωτήματα όπως τι υποδηλώνει το μέγεθος ενός πίνακα για το φύλο, σε ποιό σημείο του πλανήτη εξορύσσεται κάθε πολύτιμος λίθος, πόσα έργα τέχνης εκτίθενται σε σχέση με αυτά που βρίσκονται στις αποθήκες (σημ της μεταφράστριας). Τα παραγόμενα έργα ήταν υψηλής ποιότητας και έκαναν το προσωπικό μας να σκεφτεί με ποιό κριτικό τρόπο για τα δεδομένα τα οποία διαθέτουμε. Μας βοήθησαν ακόμη να καταλάβουμε τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι “έξω” όταν καταπιάνονται με ένα ιστορικού ενδιαφέροντος, διεπιστημονικό σύνολο δεδομένων όπως το δικό μας. Μέσα από αυτό καταλάβαμε καλύτερα πώς να βελτιώσουμε την τεκμηρίωση του API μας. Επίσης, λάτρεψα και αυτή την ταπετσαρία που έφτιαξε κάποιος με φωτογραφίες βοτανολογίας για να “διανθίσει” το σπίτι του εν καιρώ πανδημίας. 

Παρατηρήσατε κάποιες κακές ή ανεπιθύμητες χρήσεις των συλλογών του Smithsonian;

Όχι. Αυτό συνάδει και με τα ευρήματα της έρευνας που είχα πραγματοποιήσει.

Όταν το Smithsonian λάνσαρε την πλατφόρμα της Ανοικτής Πρόσβασης, η ζωή μας δεν είχε έρθει ακόμη τα πάνω-κάτω εξαιτίας της Πανδημίας Covid-19. Πώς επηρέασε η πανδημία την πρωτοβουλία;

Είναι δύσκολο να διαχωρίσουμε τον αντίκτυπο που είχε η πανδημία δεδομένου ότι λανσάραμε την Πλατφόρμα της Ανοικτής Πρόσβασης τρεις βδομάδες πριν την καραντίνα. Μπορούμε όμως να δούμε την επίδραση μέσα από τα στατιστικά χρήσης του API μας που φιλοξενείται στην πλατφόρμα των Ανοικτών Δεδομένων της Αμερικανικής Κυβέρνησης. Δεδομένου ότι απαιτείται εγγραφή για τη χρήση του, έχουμε δεδομένα που μου δείχνουν πώς χρησιμοποίησαν τις συλλογές μας. Το Φθινόπωρο του 2020 πολλά πανεπιστήμια γράφτηκαν στην υπηρεσία που δείχνει ότι οι καθηγητές χρειαζόντουσαν έγκριτα σύνολα δεδομένων για να δουλέψουν με τους φοιτητές τους. Ήταν πολύ ικανοποιητικό για μας ότι μπορέσαμε να ανταπεξέλθουμε σε αυτή την ανάγκη κατά τη διάρκεια αυτής της ιδιαίτερης ιστορικής περιόδου.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πολιτιστικοί φορείς αντιδρούν ακόμη στην υιοθέτηση ανοικτών αδειών για 2 κυρίως λόγους: απώλεια εσόδων και απώλεια ελέγχου. Πόσο πραγματικοί είναι αυτοί οι φόβοι; Τί θα τους λέγατε από την εμπειρία σας;

Όσον αφορά την απώλεια του ελέγχου, όπως αρκετοί ερευνητές όπως η  Kristen Kelly και εγώ συμπεράναμε μέσα από την έρευνα, οργανισμοί οι οποίοι δημοσίευσαν τις συλλογές τους στο Δημόσιο Τομέα σπάνια αντιμετωπίζουν κακή χρήση. Όπως μου είπε ο Michael Weinberg  του Κέντρου Engelberg για το Δίκαιο της Καινοτομίας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης,  οι “κακοί” πάντα θα κάνουν κακά πράγματα, ασχέτως copyright. Αναπτύσσοντας το πρόγραμμα της Ανοικτής Πρόσβασης βελτιστοποιήσαμε τη συνεργασία μεταξύ των συστημάτων διαχείρισης των συλλογών μας και των λειτουργιών δημοσίευσής τους, βελτιώσαμε τον τρόπο που επικοινωνούμε με το κοινό, και αυξήσαμε την παρουσία μας ως φορέα (σημ: relevance στα αγγλικά). Εγκαταλείψαμε τον έλεγχο επί των αναπαραγωγών, που σημαίνει ότι ο κόσμος μπορεί να κάνει ό,τι θέλει με αυτές χωρίς την έγκρισή μας. Δεν εγκαταλείψαμε όμως τον έλεγχο της διαχείρισης και της επιμέλειας της πληροφόρησης για τις συλλογές μας. Απλά καταστήσαμε πιο εύκολο για τους χρήστες να αξιοποιούν τους καρπούς της εργασίας μας, και να επανέρχονται σε εμάς για περαιτέρω συνεργασία.

Όσον αφορά την απώλεια εσόδων, στα ερευνητικά του άρθρα, ο καθηγητής Simon Tanner κατέδειξε ότι οι πολιτιστικοί φορείς δεν ανακτούν τα κόστη που απαιτούν οι εργασίες εκκαθάρισης και παραχώρησης δικαιωμάτων αναπαραγωγής. Στο Smithsonian μας απασχόλησε πολύ αυτό, δεδομένου ότι το 64% της χρηματοδότησής μας είναι από ομοσπονδιακούς πόρους και το υπόλοιπο από συγκέντρωση χρημάτων μέσω φιλανθρωπικών και εμπορικών δραστηριοτήτων. Λάβαμε βέβαια δύο χρηματικά βραβεία για την υποστήριξη της δράσης μας για την Ανοικτή Πρόσβαση τα οποία δεν θα είχαμε λάβει διαφορετικά. Είναι πιθανό η πολιτική μας να μας καταστήσει πιο κατάλληλο υποψήφιο οργανισμό για διαφορετικές χρηματοδοτήσεις αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς δεδομένου ότι είναι συνολικά μία δύσκολη χρονιά για χρηματοδοτήσεις εξαιτίας της πανδημίας. Όσον αφορά την εμπορική μας δραστηριότητα, ούτε μας έχει βλάψει ούτε και μας έχει ωφελήσει. Υπήρχε κάποια ανησυχία για το πώς θα επηρεάζονταν οι πιο επικερδείς συνεργασίες μας, αλλά δεν υπήρξε κάποιο πρόβλημα με αυτές ευτυχώς. 

Θα εφιστούσα την προσοχή στους οργανισμούς που σκέφτονται να υιοθετήσουν πολιτικές ανοικτής πρόσβασης να λάβουν σοβαρά υπόψη τους τον όγκο εργασίας που απαιτείται για να αναπτύξουν πολιτικές και πλατφόρμες για να υποστηρίξουν τα προγράμματα Ανοικτής Πρόσβασης. Μέσα από την ανάπτυξη του προγράμματος της Ανοικτής Πρόσβασης του Smithsonian συνειδητοποιήσαμε ότι είμαστε υποστελεχωμένοι όσον αφορά τις λειτουργίες της διαχείρισης των συλλογών. Το γνώριζα ήδη ότι ήμασταν υποστελεχωμένοι όσον αφορά τις ψηφιακές λειτουργίες και αυτό απορρόφησε αρκετό χρόνο από τους εργαζομένους για έναν ολόκληρο χρόνο. Παρ’όλ’αυτά, αρκετοί από τους εργαζόμενους που απασχολήθηκαν δηλώνουν ότι άξιζε τον κόπο. Είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς ξεκάθαρα ότι η υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης είναι μία απαιτητική διαδικασία ως προς τις ώρες και το προσωπικό που απασχολεί. 

Διαβάστε ακόμη 

Create. Imagine. Discover. A Year of Smithsonian RemixesΠαραδείγματα χρήσης των συλλογών και του API του Smithsonian

Looking Ahead: One Year of Smithsonian Open AccessΠροτεραιότητες για την επόμενη φάση της ανάπτυξης του Προγράμματος της Ανοικτής Πρόσβασης 

 

March 22, 2021

Έρευνα της Ευρωπαϊκής Υποδομής OPERAS σχετικά με τα συλλογικά μοντέλα για τα βιβλία Ανοικτής Πρόσβασης

hirmeos

 

Οι μονογραφίες εξακολουθούν να είναι ο τρόπος δημοσίευσης με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες (ΑΚΕ). Η Ευρωπαϊκή Υποδομή για την ανάπτυξη της ανοικτής επιστημονικής επικοινωνίας στις ΑΚΕ, OPERAS, επιθυμεί να κατανοήσει περισσότερα για το πώς η εκδοτική κοινότητα στις ΑΚΕ εφαρμόζει ή θα μπορούσε να εφαρμόσει συλλογικά μοντέλα για την έκδοση βιβλίων ανοικτής πρόσβασης, και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζει σε αυτή την προσπάθεια. Για το σκοπό αυτό διεξάγει μια καινούργια έρευνα.

Η έρευνα απευθύνεται σε εκδοτικούς οργανισμούς στην Ευρώπη και έχει ως στόχο την αναγνώριση και την καλύτερη κατανόηση των υπαρχόντων αλλά και δυνητικών επιχειρηματικών μοντέλων για την υποστήριξη της έκδοσης ερευνητικών μονογραφιών ανοικτής πρόσβασης. Τα αποτελέσματά της θα χρησιμοποιηθούν για την κατάθεση προτάσεων σχετικά με τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος δημοσίευσης μονογραφιών ανοικτής πρόσβασης στην Ευρώπη. Επίσης η έρευνα θα προσφέρει μια εικόνα του εκδοτικού τοπίου σχετικά με την Ανοικτή Πρόσβαση στις ΑΚΕ στην Ευρώπη, και θα συνδράμει στο να σχηματιστεί μια συνολική εικόνα για το πώς μπορεί η υποδομή OPERAS να υποστηρίξει την κοινότητα ώστε να ανοιχτούν δρόμοι που θα διευκολύνουν τη μετάβαση προς συλλογικά μοντέλα για την έκδοση βιβλίων ανοικτής πρόσβασης.

Μπορείτε να λάβετε μέρος στην έρευνα μέχρι τις 25 Μαρτίου εδώ

 

March 19, 2021

Διεθνής Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης 2020

2020-OAW-01-Banner-986x310-ENGLISH

Η Διεθνής Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης 2020 με τίτλο “Open with Purpose: Taking Action to Build Structural Equity and Inclusion”  θα πραγματοποιηθεί, όπως κάθε χρόνο, την τελευταία εβδομάδα του Οκτώβρη (19-25/10/2020). Η Διεθνής Εβδομάδα είναι μια παγκόσμια εκδήλωση για την ανοικτή πρόσβαση στην έρευνα στην οποία μετέχουν φορείς και ιδρύματα από όλο τον κόσμο, όπως και μεμονωμένα άτομα, ενώ η οργάνωσή της συντονίζεται από μια διεθνή συμβουλευτική επιτροπή.  Καθιερώθηκε από το SPARC (Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition) – μια διεθνή συμμαχία για την προώθηση της ανοικτής πρόσβασης στην έρευνα και την εκπαίδευση- και τα μέλη του το 2008.

Η φετινή εβδομάδα συνιστά συνέχεια της θεματικής του 2018 (με τίτλο “Designing Foundations for Open Knowledge”) θέλοντας με τον τρόπο αυτό να αναδείξει για τρίτη συνεχή χρονιά το πόσο σημαντική παραμένει η ανάληψη δράσης για την προώθηση της δικαιοσύνης και της ενσωμάτωσης και το βαθμό στον οποίο σχετικές δράσεις οφείλουν να παραμείνουν στο επίκεντρο των σχετικών πρωτοβουλιών.

Ζητήματα όπως η δικαιοσύνη, η ενσωμάτωση και η διαφορετικότητα οφείλουν να αποτελούν συνεχή προτεραιότητα και συστατικό στοιχείο της κοινότητας: από το πώς διαμορφώνονται οι υποδομές, πώς οργανώνονται οι σχετικές συζητήσεις μέχρι τις μορφές διακυβέρνησης κτλ. Στο πλαίσιο αυτό, η Διεθνής Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης συνιστά μια μοναδική ευκαιρία για την προώθηση σχετικών συζητήσεων, τη δημιουργία δικτύων μεταξύ και εντός κοινοτήτων για την προώθηση της συν-διαμόρφωσης δράσεων και πρωτοβουλιών.

Η ανοικτότητα συνιστά άλλωστε ένα σημαντικό εργαλείο για την οικοδόμηση δικαιότερων συστημάτων για το διαμοιρασμό γνώσης. Την ίδια στιγμή ωστόσο είναι εξίσου σημαντικό για την παγκόσμια κοινότητα να κατανοήσει τα εμπόδια και τους αποκλεισμούς που δημιουργούνται από τις υφιστάμενες δομές και τον τρόπο με τον οποίο προωθούνται συγκεκριμένα ζητήματα. Καθώς η προσπάθεια επικεντρώνεται στην αναδιοργάνωση των δομών αυτό, είναι σημαντικό να υπάρξει δέσμευση για τη μετάβαση από τις συζητήσεις σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επίτευξη ουσιαστικής προόδου.

Περισσότερες πληροφορίες για την Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης: http://www.openaccessweek.org/

Πηγή: http://www.openaccessweek.org/profiles/blogs/2020-theme-announcement-english

September 2, 2020

Δημόσια διαβούλευση για τις ευκαιρίες που προκύπτουν από τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στον πολιτιστικό τομέα

main-qimg-2700e251bd8442aae532ebea1403b7b6

Η ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδιαίτερα όταν γίνεται σε υψηλή ανάλυση και με τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών, μπορεί να προσφέρει σημαντική υποστήριξη ως προς τη συντήρηση, την αποκατάσταση, τη μελέτη και την προώθηση των ευρωπαϊκών πολιτιστικών τεκμηρίων. Σε μία εποχή επιταχυνόμενης ψηφιακής μετάβασης, τα ψηφιοποιημένα πολιτιστικά τεκμήρια που διατίθενται διαδικτυακά είναι πολύτιμες πηγές για την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία και την περαιτέρω αξιοποίηση. Επίσης, αναδεικνύουν την ευρωπαϊκή πολιτισμική διαφορετικότητα και μπορούν να εμπνεύσουν την αίσθηση του ανήκειν και των κοινών ευρωπαϊκών αξιών. 

Με αυτή τη δήλωση προσκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους πολιτιστικούς φορείς, τους εμπλεκόμενους στη χάραξη πολιτικής και τη χρηματοδότηση αλλά και οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο, να λάβει μέρος στη δημόσια διαβούλευση για το ρόλο και τη σημασία της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών για την ψηφιοποίηση και τη δημόσια διάθεση του πολιτιστικού μας αποθέματος. 

Συγκεκριμένες ερωτήσεις της διαβούλευσης αποσκοπούν στην αξιολόγηση της κύριας πολιτικής της Επιτροπής- της Σύστασης της 27ης Οκτωβρίου του 2011  αναφορικά με την Ψηφιοποίηση και τη Διαδικτυακή Διάθεση του Πολιτιστικού Υλικού και της Ψηφιακής Διατήρησης – με σκοπό να εκτιμηθεί αν εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προκλήσεις του πολιτιστικού τομέα σε μία εποχή ραγδαίων και συνεχόμενων τεχνολογικών αλλαγών, αλλά και υπό το φως των καταιγιστικών εξελίξεων που επέφερε η πανδημία του Covid-19. 

Η Σύσταση είχε ως στόχο να θέσει κοινούς στόχους μεταξύ των Κρατών-Μελών αναφορικά με την αύξηση του διαθέσιμου ψηφιακού αποθέματος της πολιτιστικής κληρονομιάς στο διαδίκτυο και στην Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Europeana, την υιοθέτηση κοινών προτύπων  ψηφιοποίησης και διαλειτουργικότητας, την απελευθέρωση του ψηφιακού υλικού που ανήκει στο Κοινό Κτήμα, την ενίσχυση της επανάχρησής του στην έρευνα, την εκπαίδευση, τον τουρισμό και τις δημιουργικές βιομηχανίες. 

Η Σύσταση δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για τα Κράτη-Μέλη. Για την παρακολούθηση της υλοποίησής της από τα Κράτη-Μέλη συστάθηκε ως αρμόδιο όργανο το Digital Cultural Heritage Expert Group το οποίο συνεδριάζει δύο φορές το χρόνο. 

Η διαβούλευση θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τη χάραξη πολιτικής γύρω από την ψηφιακή μετάβαση του πολιτιστικού τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα επηρεάσει τις εθνικές πολιτικές και τα σχετικά χρηματοδοτικά εργαλεία. 

H διαβούλευση είναι ανοικτή έως τις 14 Σεπτεμβρίου 

https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/public-consultation-opportunities-offered-digital-technologies-culture-heritage-sector

 

July 16, 2020

Ψηφιακό Αρχείο Δεύτερης Γενιάς: η περίπτωση των Εθνικών Αρχείων του Ηνωμένου Βασιλείου

Eirini Goudareli

Μιλήσαμε με την δρ. Ειρήνη Γκουνταρούλη* σχετικά με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών και μεθόδων όπως η αυτοματοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη και οι μηχανικοί τρόποι επεξεργασίας για τη διαχείριση μεγάλου όγκου ψηφιακών αρχειακών δεδομένων και τη στρατηγική που έχουν αναπτύξει τα Εθνικά Αρχεία (ΕΑ) του Ηνωμένου Βασιλείου με στόχο να καταστούν ένα «Ψηφιακό Αρχείο Δεύτερης Γενιάς, ανοικτό προς όλους».

Τι είναι τα Εθνικά Αρχεία της Αγγλίας και ποιος ο ρόλος σου ως Υπεύθυνη Ψηφιακής Έρευνας;

Τα Εθνικά Αρχεία (EA) είναι το επίσημο αρχείο του Ηνωμένου Βασιλείου και ο επίσημος θεματοφύλακας ορισμένων από τα πιο εμβληματικά εθνικά έγγραφα. Τα βασικό αποθετήριο (repository) των ΕΑ βρίσκεται στο Νοτιοδυτικό Λονδίνο, στην περιοχή Κιού, ενώ το δεύτερο αποθετήριο, το “Deep Store”, βρίσκεται στην περιοχή Τσέσαϊρ και πρόκειται για ένα παλαιό αλατωρυχείο. Στην κατοχή τους, τα ΕΑ έχουν 200 χιλιόμετρα φυσικών συλλογών, κυρίως περγαμηνών και χαρτιού, αλλά και διάφορα αρχειακά αντικείμενα, όπως κέρινες σφραγίδες. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, εκατομμύρια ψηφιοποιημένες σελίδες αλλά και ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός born-digital αρχείων (δηλαδή υλικό το οποίο έχει απευθείας δημιουργηθεί σε ψηφιακή μορφή όπως emails, βίντεο, κώδικας και ψηφιακό περιεχόμενο από τις ιστοσελίδες και τα social media του UK Government Web Archive) έχουν εμπλουτίσει σημαντικά την ψηφιακή συλλογή των ΕΑ.

Τα ΕΑ είναι διαφορετικά πράγματα για διαφορετικές ομάδες ενδιαφέροντος. Για την κυβέρνηση, τα EA είναι ο επίσημος θεματοφύλακας του εθνικού αρχείου αλλά και εξειδικευμένος φορέας για τη διαχείριση, τη διατήρηση και τη χρήση πληροφοριών. Για το ευρύ κοινό, τα EA παρέχουν δωρεάν πρόσβαση σε ιστορικά τεκμήρια και συλλογές που αφορούν πάνω από 1,000  χρόνια ιστορίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Για τον ευρύτερο κλάδο διαχείρισης Αρχείων και Αρχειακών υπηρεσιών, τα EA παρέχουν εξειδικευμένη γνώση και υποστήριξη σε Αρχεία της χώρας για τη διατήρηση και βιωσιμότητα της εθνικής αρχειακής κληρονομιάς. Επιπλέον, τα EA έχουν αναγνωριστεί από το Arts and Humanities Research Council ως Ανεξάρτητος Οργανισμός Έρευνας (Independent Research Organisation), το οποίο στην ουσία σημαίνει ότι μπορούν να ηγηθούν και να καταθέσουν ερευνητικές προτάσεις σε ένας πλήθος Ερευνητικών Συμβουλίων και Κέντρων Έρευνας στην Αγγλία και διεθνώς. Σε αυτό το πλαίσιο, για την ακαδημαϊκή και ευρύτερη ερευνητική κοινότητα, τα EA προσφέρουν ένα πλήθος ευκαιριών έρευνας και συνεργασίας για ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών κλάδων.

Η ερευνητική ατζέντα των ΕΑ έχει στόχο να χτίσει μία ευρεία και πολυεπιστημονική ακαδημαϊκή κοινότητα γύρω από τις συλλογές και τα ερευνητικά ενδιαφέροντα των 600 ερευνητών και ειδικών που δουλεύουν σε διαφορετικά τμήματα του οργανισμού. Ο δικός μου ρόλος, μέσα από την ομάδα Έρευνας και Ακαδημαϊκής Διασύνδεσης, δίνει την δυνατότητα σε έμενα και την ομάδα μου να εμπλακούμε σε ένα αριθμό από ακαδημαϊκά προγράμματα και ερευνητικά δίκτυα τα οποία έχουν να κάνουν με θεωρητικούς και πρακτικούς προβληματισμούς σε σχέση με τις ιστορικές και τις ψηφιακές μας συλλογές, αλλά και με τα born-digital αρχεία τα οποία φέρνουν ένα σύνολο νέων προκλήσεων.

Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα Εθνικά Αρχεία της Αγγλίας.

Η ταχεία και συνεχής ψηφιακή και τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία φέρουν ένα σύνολο από ριζικές αλλαγές στο τοπίο της αρχειακής και πολιτισμικής κληρονομιάς. Τις τελευταίες δεκαετίες, περνώντας από τις περγαμηνές και το χαρτί, στα ψηφιοποιημένα και στα born-digitised αρχεία, οι νέοι τύποι αρχειακών αντικειμένων φέρνουν μία ριζική ρήξη στο καθιερωμένο αρχειακό πλαίσιο και αμφισβητούν την παραδοσιακή ορολογία, θεωρία και πρακτική. Οι μεγάλοι όγκοι αυτών των νέων τύπων εγγραφών, που διατίθενται σε μια ποικιλία νέων μορφών, με λίγη ή καθόλου δομή (όπως για παράδειγμα, έγγραφα Microsoft Word, email, βίντεο υψηλής ευκρίνειας, στιγμιότυπα ιστοσελίδων και σελίδες κοινωνικών μέσων, κώδικας, δομημένα σύνολα δεδομένων και εγγραφές που προέρχονται από συστήματα μηχανικής εκμάθησης), καθιστά αδύνατη την παραδοσιακή (χειροκίνητη) διαδικασία αρχειοθέτησης. Έτσι, απαιτούνται νέες πολύπλοκες ψηφιακές υποδομές και συστήματα νέας γενιάς, που θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την αυξανόμενη εισροή τους και μπορούν να επιτρέψουν την μακροχρόνια αποθήκευση τους σε μεγάλη κλίμακα.

Στα ΕΑ, για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις νέες προκλήσεις διερευνήσαμε διαφορετικούς τρόπους χρήσης της γνώσης και της τεχνογνωσίας μας, καθώς επίσης δημιουργούμε γέφυρες με άλλα πεδία έρευνας και εξειδίκευσης και υιοθετούμε νέες προσεγγίσεις από άλλους τομείς. Τα τελευταία χρόνια, έχουμε ξεκινήσει έναν στρατηγικό μετασχηματισμό για να γίνουμε ένα αρχείο δεύτερης γενιάς που είναι εξολοκλήρου ψηφιακό (digital archive by instinct and design). Το ψηφιακό αρχείο φέρνει επανάσταση στην αρχειακή θεωρία και πρακτική, κυρίως με τη χρήση και εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης στο αρχειακό περιβάλλον. Ωστόσο, αυτό φέρνει μια ποικιλία νέων τύπων προκλήσεων, αλλά και ένα σύνολο από νέες δυνατότητες και προσεγγίσεις, τις οποίες ερευνούμε ενεργά και σε συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες.

Με ποιον τρόπο μπορεί να συμβάλει η έρευνα στην προσέγγιση αυτών των προκλήσεων;

Στα ΕΑ βλέπουμε ένα μέλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι αναδυόμενες νέες τεχνολογίες είναι μέρος της καθημερινής μας πρακτικής, γι αυτό και διερευνούμε διεξοδικά τις ηθικές, θεωρητικές και επιστημολογικές προκλήσεις που σχετίζονται με τη διατήρηση, περιγραφή, παρουσίαση και χρήση του ψηφιακού αρχείου. Για παράδειγμα, μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η διερεύνηση των νέων τρόπων αυτοματοποίησης της εγγραφής, μεταφοράς και αποθήκευσης ψηφιακών αρχείων που λαμβάνουμε από ποικίλες κυβερνητικές υπηρεσίες. Μας ενδιαφέρει επίσης η χρήση τεχνητής νοημοσύνης (όπως δίκτυα ανάλυσης/network analysis, επεξεργασία φυσικής γλώσσας/language processing, στατιστική μηχανική μάθηση/statistical machine learning και βαθιά μάθηση/deep learning) για να αυτοματοποιήσουμε τη δημιουργία μεταδεδομένων (metadata) όχι μόνο για να βελτιώσουμε την προσβασιμότητα (accessibility/findability) στις ιστορικές και ψηφιακές μας συλλογές, αλλά και για να δημιουργήσουμε νέες συσχετίσεις μεταξύ τους (linked data), έτσι ώστε να βοηθήσουμε τους χρήστες μας να αλληλοεπιδράσουν με το περιεχόμενο μας με νέους τρόπους.

Σε αυτό το ραγδαία εξελισσόμενο σύνθετο ψηφιακό περιβάλλον, τα EA επιδιώκουν ένα βιώσιμο ψηφιακό μέλλον. Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει δυναμικά στο χώρο της πολιτισμικής κληρονομιάς, η ανάγκη απόδειξης της προσαρμοστικότητας, της αξίας και της βιωσιμότητας των αρχείων δεν υπήρξε ποτέ πιο έντονη. Οι νέες προκλήσεις φέρνουν στο προσκήνιο ένα βασικό ερώτημα: τι θα πρέπει να κάνουμε σήμερα έτσι ώστε να διασφαλιστεί ένα αξιόπιστο και ανοιχτό αρχείο εντός ενός ταχέως και συνεχώς εξελισσόμενου σύνθετου ψηφιακού περιβάλλοντος; Στα ΕΑ πιστεύουμε ότι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έρχεται μέσα από την έρευνα, τον πειραματισμό και τη συνεργασία με ερευνητές από άλλες ειδικότητες και εξειδικεύσεις. Η έρευνα μάς δίνει τη δυνατότητα να ανοίξουμε ‘το μαύρο κουτί’ των νέων τεχνολογιών, να κατανοήσουμε και να διερευνήσουμε τις εννοιολογικές, μεθοδολογικές και πρακτικές προκλήσεις, αλλά και τις ηθικές επιπτώσεις, και να προτείνει νέους τρόπους να γίνουμε πιο υπεύθυνοι και πιο διαφανείς σε σχέση με τη συλλογική μας κληρονομιά και τη διατήρηση της στο μέλλον.

*Η δρ. Ειρήνη Γκουνταρούλη είναι υπεύθυνη Ψηφιακών Ερευνητικών Προγραμμάτων (Head of Digital Research Programmes) στα Εθνικά Αρχεία του Ηνωμένου Βασιλείου, και  επιπλέον, προσκεκλημένο μέλος της Ψηφιακής Επιτροπής της Βασιλικής Ιστορικής Εταιρίας (Royal Historical Society) και της κλειστής ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος Humanities and Data Science του Ινστιτούτου Alan Turing.

Σχετικά αναγνώσματα:

The National Archives’ New strategy, Archives for Everyone 2019: http://nationalarchives.gov.uk/about/our-role/plans-policies-performance-and-projects/our-plans/archives-for-everyone/
The National Archives, Digital Strategy 2017: https://www.nationalarchives.gov.uk/documents/the-national-archives-digital-strategy-2017-19.pdf
The National Archives, Archives Inspire 2015: http://nationalarchives.gov.uk/about/our-role/plans-policies- performance-and-projects/our-plans/archives-inspire/

 

July 6, 2020

Πρόσκληση συμμετοχής σε έρευνα του TRIPLE για τις ανάγκες των ερευνητών στον τομέα των ΑΚΕ

User Research Survey_6

 

Το ευρωπαϊκό έργο TRIPLE διεξάγει έρευνα για τις ανάγκες των ερευνητών στους τομείς των Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (ΑΚΕ).  To TRIPLE θα αποτελέσει μια από τις υπηρεσίες του OPERAS, της ερευνητικής υποδομής η οποία υποστηρίζει την ανοικτή επιστημονική επικοινωνία στις ΑΚΕ στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας, διαμορφώνοντας μια καινοτόμα, πολυγλωσσική και πολυπολιτισμική πλατφόρμα αναζήτησης. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευθούν στην «Έκθεση για τις Ανάγκες των Χρηστών» το Νοέμβριο του 2020 και θα βοηθήσουν στη διαμόρφωση υπηρεσιών και εργαλείων από την πλευρά του TRIPLE που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινότητας των ΑΚΕ.

Στο πλαίσιο της έρευνας ενδιαφερόμαστε να μάθουμε περισσότερα για τις πρακτικές των ερευνητών σε σχέση με τις ψηφιακές τεχνολογίες. Πιο συγκεκριμένα, ενδιαφερόμαστε να μάθουμε για:

  • Τα εργαλεία αναζήτησης που χρησιμοποιείτε προκειμένου να αναζητήσετε, να αποκτήσετε πρόσβαση και να επαναχρησιμοποιήσετε υλικό όπως βιβλιογραφία, δεδομένα, ερευνητικά έργα, το προφίλ άλλων ερευνητών κτλ., το οποίο χρειάζεστε για το ερευνητικό σας έργο
  • Τη χρήση εργαλείων για τη διαχείριση και την ανάκτηση υλικού
  • Τη χρήση εργαλείων για τη διεξαγωγή έρευνας (συμπεριλαμβανομένης της συλλογής δεδομένων)
  • Τη χρήση εργαλείων για τη δικτύωση με άλλους ερευνητές ή φορείς
  • Τον ψηφιακό γραμματισμό
  • Τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείτε στην έρευνά σας.

Η έρευνα θα είναι ανοικτή έως τις 30 Ιουνίου 2020. Το ερωτηματολόγιο είναι στα Αγγλικά και η συμπλήρωσή του δεν θα χρειαστεί περισσότερο από 10 έως 15 λεπτά (21 ερωτήσεις). Για τη συμπλήρωση της έρευνας, χρησιμοποιήστε το ακόλουθο link 

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) είναι εταίρος του TRIPLE.

 

May 6, 2020

Μια τεχνική ματιά στην ανάπτυξη των Θεματικών Εκθέσεων στο SearchCulture.gr

3

Γνωρίζοντας ότι η πρόσβαση στο πολιτιστικό αγαθό μπορεί να λειτουργήσει εκπαιδευτικά αλλά και ψυχαγωγικά στη δύσκολη συνθήκη του περιορισμού, το ΕΚΤ εγκαινίασε μία νέα ενότητα περιεχομένου στον συσσωρευτή πολιτιστικών δεδομένων SearchCulture.gr– τις θεματικές εκθέσεις- αναδεικνύοντας ιστορίες ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που προκύπτουν μέσα από τις συλλογές του. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε την υλοποίηση της νέας ενότητας από μία τεχνική σκοπιά. 

Αφηγούμενα μια ιστορία 7 χιλιετιών, τα πάνω από 520.000 ψηφιακά τεκμήρια από 65 έγκριτους φορείς περιεχομένου τα οποία έχουν συγκεντρωθεί στο SearchCulture.gr περιλαμβάνουν φωτογραφίες, γκραβούρες, χάρτες, παρτιτούρες, αρχεία, αφίσες, καρτ ποστάλ, έντυπο και οπτικοακουστικό υλικό και καθιστούν εφικτή την ανάδειξη θεματικών μεγάλου εύρους και ενδιαφέροντος. 

Οι Θεματικές Εκθέσεις είναι σύνολα τεκμηρίων που προκύπτουν από συνδυασμό των φίλτρων αναζήτησης στο συσσωρευτή και έχουν μια νοηματική συνάφεια. Αρχικά δημιουργήθηκαν 13 θεματικές εκθέσεις που περιλαμβάνουν, ανάμεσα στα άλλα, αρχειακό και φωτογραφικό υλικό των πρώτων χρόνων της μετεγκατάστασης των ελλήνων μικρασιατών προσφύγων στη νέα πατρίδα, αφίσες και αναμνηστικά από όλες τις διοργανώσεις των Ολυμπιακών Αγώνων, φωτογραφικά πορτραίτα παιδιών στις αρχές του 20ου αιώνα, δείγματα της τέχνης του κοσμήματος στο Βυζάντιο, φιγούρες του καραγκιόζη και φωτογραφικό υλικό από τις Δελφικές Γιορτές. Οι πρώτες θεματικές εκθέσεις που παρουσιάζονται καταδεικνύουν το εύρος και την ποικιλία των ιστορικών, καλλιτεχνικών, κοινωνικών και επιστημονικών θεμάτων που μπορεί ο χρήστης να διερευνήσει μέσω του SearchCulture.gr.  Οι Εκθέσεις θα συνεχίσουν να εμπλουτίζονται καθώς το περιεχόμενο του SearchCulture.gr αυξάνεται και νέο ενδιαφέρον περιεχόμενο προστίθεται από φορείς. 

Η επιμέλεια των Θεματικών Εκθέσεων γίνεται από τους επιστήμονες πληροφόρησης του ΕΚΤ οι οποίοι επιλέγουν ένα θέμα με βάση το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει και την αντιπροσωπευτικότητα του περιεχομένου που συγκεντρώνεται στο SearchCulture.gr γύρω από αυτό. Για την υλοποίηση των εκθέσεων σχεδιάστηκε η παρακάτω ροή εργασίας.

Καταρχήν, η νέα λειτουργικότητα αξιοποιεί τις διαδικασίες σημασιολογικού εμπλουτισμού που έχουν προηγηθεί. Οι ψηφιακές συλλογές που συγκεντρώνονται στο SearchCulture.gr είναι τεκμηριωμένες με πολύ ετερογενή τρόπο. Τα πρωτότυπα δεδομένα των φορέων αντιστοιχίζονται σε ένα ενιαίο πρότυπο μεταδεδομένων (ESE) και αποθηκεύονται στο μοντέλο EDM της Europeana. Στη συνέχεια υλοποιούνται διαδικασίες κανονικοποίησης και ομογενοποίησης των δεδομένων που συγκεντρώνονται στο SearchCulture.gr όσον αφορά τις χρονολογίες και τις χρονικές περιόδους και τους τύπους του υλικού. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι χρονικές τιμές, όπως π.χ. “3ος αι π.Χ.” και “300 π.Χ” μεταφράζονται συντακτικά σε ενιαίες τιμές και ταυτίζονται σημασιολογικά. Στη συνέχεια ακολουθεί σημασιολογικός εμπλουτισμός του περιεχομένου ο οποίος βασίζεται στα ελεγχόμενα λεξιλογια που έχουν αναπτυχθεί ως προς τους τύπους τεκμηρίων, τις ιστορικές περιόδους και τις χρονολογίες καθώς και τις θεματικές επικεφαλίδες. Χάρη σε αυτά τα λεξιλόγια, και με τη χρήση πρότυπων εργαλείων που έχει αναπτύξει για το σκοπό αυτό η ομάδα του SearchCulture.gr, διασυνδέεται το σύνολο του υλικού του SearchCulture.gr και καθίσταται εφικτή η πλοήγηση στο σύνολο του περιεχομένου καθώς και η αναζήτηση με βάση πολλαπλά σημασιολογικά κριτήρια και φίλτρα. 

Σε συνέχεια αυτού, στο υποσύστημα διαχείρισης του συσσωρευτή δημιουργήθηκε για τους ειδικούς πληροφόρησης, φόρμα δημιουργίας θεματικής έκθεσης, με εξελιγμένες δυνατότητες πραγματοποίησης σύνθετων αναζητήσεων, εισαγωγής περιγραφικού κειμένου, προεπισκόπησης περιεχομένου και αναζήτησης μέσα στην κάθε Θεματική. 

Το αποτέλεσμα λειτουργεί  ως μια εικονική έκθεση που φιλοξενείται μέσα στο “χώρο” του SearchCulture, στην οποία μπορεί να περιηγηθεί ο επισκέπτης, μαθαίνοντας εν συντομία πληροφορίες για το εν λόγω θέμα. Αξιοποιείται με αυτόν τον τρόπο η δυναμική του συσσωρευτή πολιτιστικών δεδομένων, η οποία βασίζεται στη συγκέντρωση ενός ικανού όγκου περιεχομένου για να επιτρέπονται πολλές και διαφορετικές διασυνδέσεις ετερόκλητου περιεχομένου το οποίο προέρχεται από τις διαφορετικές συλλογές των φορέων που το διαθέτουν. Η συνύπαρξη μουσείων, αρχείων, πινακοθηκών και ψηφιακών συλλογών φορέων στο συσσωρευτή, καθιστά δυνατή την ενιαία αναζήτηση στον ψηφιακό δημόσιο χώρο του πολιτισμού αυξάνοντας την επισκεψιμότητα, προσφέροντας ευκολία χρήσης και αξιοποιώντας την προγενέστερη δουλειά σημασιολογικής επεξεργασίας που εφαρμόστηκε στο περιεχόμενο του συσσωρευτή.

Η νέα αυτή ενότητα περιεχομένου είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τόσο για τους ερευνητές, όσο και για τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές που αναζητούν έγκριτο περιεχόμενο και είναι οργανωμένο με τρόπο που να μπορεί να αξιοποιηθεί εύκολα σε μία εκπαιδευτική διαδικασία. Αλλά και οποιοσδήποτε χρήστης επισκεφθεί το SearchCulture.gr μπορεί να εμπνευστεί από τις προτεινόμενες θεματικές και στη συνέχεια να ανακαλύψει τα δικά του ειδικά πεδία ενδιαφέροντος αξιοποιώντας τα πολλαπλά κριτήρια αναζήτησης, πλοήγησης και τα φίλτρα επιμερισμού των αποτελεσμάτων του SearchCulture.gr που δίνουν στους χρήστες τη δυνατότητα να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν τις δικές τους εκθέσεις. Επαυξάνοντας τη δημόσια αξία των πολιτιστικών δεδομένων στο διαδίκτυο, ο συσσωρευτής SearchCulture θα συνεχίσει να διερευνά και να προτείνει στο κοινό τρόπους δημιουργικής εμπλοκής και εκπαιδευτικής αξιοποίησής τους. 

Μάθετε περισσότερα για τις Θεματικές Εκθέσεις του SearchCulture.gr

Υπηρεσία σημασιολογικού εμπλουτισμού του ΕΚΤ

 

April 21, 2020

Η παγκόσμια κρίση του Κορονοϊού επιταχύνει την ψηφιακή μετάβαση του πολιτιστικού τομέα

closed

Είναι δεδομένο ότι εξαιτίας της παγκόσμιας εξάπλωσης του κορονοϊού, και των αυστηρών μέτρων που έχουν επιβληθεί στην προσπάθεια περιορισμού των κρουσμάτων και των θυμάτων, βιώνουμε τις τελευταίες εβδομάδες μία κατάσταση χωρίς προηγούμενο για τις γενιές που γεννήθηκαν μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι συνολικές προεκτάσεις της οποίας δεν έχουν ακόμα διαφανεί πλήρως.

Οι πολιτιστικοί φορείς, τα μουσεία, οι βιβλιοθήκες, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι, οι πινακοθήκες, ως σημαντικοί χώροι συνάθροισης και αλληλεπαφής ανθρώπων, ήταν από τους πρώτους χώρους που έκλεισαν με το ξέσπασμα του κορονοϊού. Στο παρόν άρθρο επιχειρούμε να σταχυολογήσουμε κάποιες πρώτες αρχικές θετικές επιπτώσεις και προκλήσεις που διαφαίνονται από τον αντίκτυπο της πανδημίας στον πολιτιστικό χώρο διεθνώς. Όπως υποστηρίζεται, η πανδημία ίσως αποδειχθεί ο μεγαλύτερος επιταχυντής της ψηφιακής μετάβασης των πολιτιστικών οργανισμών ως τώρα.

Πρώτες θετικές επιπτώσεις

Ο πρώτος θετικός αντίκτυπος της καραντίνας είναι ότι η πρόσβαση σε ποιοτικό ψηφιακό πολιτιστικό και επιστημονικό περιεχόμενο εκτινάχθηκε. Καταρχήν παρατηρείται μία σημαντική αύξηση της επισκεψιμότητας των διαθέσιμων ψηφιακών συλλογών των πολιτιστικών φορέων. Ο κόσμος αναζητά πολιτιστικό περιεχόμενο για ψυχαγωγία, για χρήση σε εκπαιδευτικά πλαίσια και για δημιουργική ενασχόληση.

Με τις πόρτες κλειστές, οι πολιτιστικοί φορείς κατέφυγαν στις εφαρμογές που είχαν αναπτύξει το προηγούμενο διάστημα για την προσφορά απομακρυσμένης πρόσβασης στις συλλογές τους αναδεικνύοντας τους εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης σε αυτές: ψηφιακά αποθετήρια, εκπαιδευτικές εφαρμογές, διαδραστικές εκθέσεις και εικονικές περιηγήσεις, 360 πανοράματα, κλπ. Σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποίησε το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Οργανώσεων Μουσείων ΝΕΜΟ 40% των μουσείων παρατήρησαν αύξηση στις επισκέψεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες τους από τότε που έκλεισαν, εκ των οποίων το 38% δηλώνει αύξηση πάνω από 50% και ένα 13% αύξηση πάνω από 500% ανά εβδομάδα. Η συντριπτική πλειοψηφία έχει αυξήσει τη δράση του στα κοινωνικά δίκτυα. Το μουσείο του Πράδο παρατήρησε αύξηση της επισκεψιμότητας του ιστοχώρου του κατά 258% μέσα σε δύο εβδομάδες. Προβάδισμα έχουν φυσικά οι πολιτιστικοί φορείς οι οποίοι είχαν επενδύσει στην ψηφιοποίηση των συλλογών τους κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Το κοινό αγκάλιασε τις πρωτοβουλίες των πολιτιστικών φορέων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης γεγονός που καταδεικνύει ότι η τέχνη προσφέρει αστείρευτη πηγή έμπνευσης, ανακούφισης, στοχασμού, δημιουργικότητας ακόμη και παιχνιδιού. Καμπάνιες αναπαράστασης έργων τέχνης στα κοινωνικά δίκτυα όπως το #MuseumFromHome,  #ΑrtAtΗomeChallenge και το #MuseumsAndChill “σκηνοθετούνται” κατ’οίκον με ό,τι αντικείμενα μπορεί να ανασύρει ο καθένας από τον περιβάλλοντα χώρο του.  Οι καμπάνιες #StayAtHomeReadABook και #NationalShelfService κρατούν συντροφιά στους αναγνώστες με προτεινόμενα βιβλία και εικονικές συζητήσεις μεταξύ βιβλιοφάγων.

Χωρίς προηγούμενο είναι η τεράστια ανταπόκριση συμπαράστασης από τους φορείς σύγχρονου πολιτισμού, κυρίως από τις παραστατικές τέχνες, που για πρώτη φορά δημοσίευσαν ηχογραφημένο και βιντεοσκοπημένο υλικό ανοικτά, έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, όπως η Metropolitan Opera, και πιο κοντά μας, μια σειρά από ελληνικά θέατρα. Οι παραστάσεις που υπόκεινται σε καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας πολύ δύσκολα, υπό κανονικές συνθήκες, διανέμονται ανοικτά. Μέσα από αφιερώματα στον τύπο και το διαμοιρασμό στα κοινωνικά δίκτυα, οι πρωτοβουλίες αυτές βρήκαν εξαιρετική απήχηση στο κοινό. Με όρους μάρκετινγκ, το πρεστίζ και η αναγνωρισιμότητα των φορέων αυτών ενισχύθηκε σημαντικά.

Οι κρίσιμες συνθήκες, τα κλειστά σχολεία και οι κλειστές βιβλιοθήκες οδήγησαν το Internet Archive στην Αμερική να δημιουργήσει την Εθνική Βιβλιοθήκη Εκτάκτου Ανάγκης (National Emergency Library). Αξιοποιώντας το δόγμα της Δίκαιης Χρήσης (Fair Use)- μία εξαίρεση στο καθεστώς της Πνευματικής Ιδιοκτησίας στο αμερικανικό δίκαιο, που προτάσσει το δικαίωμα του χρήστη στην πρόσβαση σε προστατευόμενο υλικό σε εξαιρετικές περιπτώσεις- το Internet Archive αφαίρεσε προσωρινά και ως τη λήξη της κρίσης τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε 1,4 εκ. ηλεκτρονικούς τίτλους που καθιστά διαθέσιμους για ελεύθερο δανεισμό, εξυπηρετώντας κατ’αυτό τον τρόπο τις ανάγκες της κατ’οίκον εκπαίδευσης και έρευνας. Το ίδιο πνεύμα αναγκαιότητας λήψης μέτρων που θα ανταποκρίνονται στις επιτακτικές ανάγκες των πολιτών αντανακλούν οι επιστολές ενώσεων πολιτών, πολιτιστικών και ακαδημαϊκών φορέων προς το Διεθνή Οργανισμό για την Πνευματική Ιδιοκτησία (WIPO) και τους θεσμικούς παράγοντες στην Ε.Ε.

Η πανδημία επιταχύνει την ψηφιακή μετάβαση και όσον αφορά την επαγγελματική κατάρτιση και τις δεξιότητες των εργαζόμενων στον πολιτισμό. Είμαστε ίσως τυχεροί που στην εποχή μας έχουμε μία ανεξάντλητη επιλογή από εργαλεία και πλατφόρμες για απομακρυσμένη συνεργασία και μάθηση. Οι πολιτιστικοί οργανισμοί πειραματίζονται με νέες μορφές διοργάνωσης συνεδρίων όπως στο twitter (π.χ. #DHgoesVIRAL).  Ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή συνέδρια στον κόσμο στον χώρο του ψηφιακού πολιτισμού- το Museums and the Web στις Η.Π.Α. μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες μετέφερε το σύνολο των συνεδριών του στο εικονικό περιβάλλον Second Life και στην πλατφόρμα τηλε-εργασίας Microsoft Teams. Ατελείωτη είναι η προσφορά webinars πάνω σε κάθε αντικείμενο επαγγελματικού ενδιαφέροντος ενώ μία ενδιαφέρουσα σειρά από webinars του ΟΑΣΑ επιχειρεί να διερευνήσει συγκεκριμένα τις επιπτώσεις της παρούσας κρίσης στους πολιτιστικούς οργανισμούς και τις δημιουργικές βιομηχανίες.

Υπάρχει αναμφίβολα και η μελανή πλευρά σε όλο αυτό. Με τις πόρτες τους κλειστές, οι πολιτιστικοί φορείς ήδη αντιμετωπίζουν τεράστιες απώλειες εσόδων, ιδιαίτερα ζημιογόνες για εκείνους οι οποίοι εξαρτώνται από τα έσοδα εισιτηρίων και την επισκεψιμότητα του κοινού για την επιβίωσή τους. Από μεγάλους οργανισμούς του χώρου (Culture Action Europe, NEMO) γίνονται προσπάθειες καταγραφής των επιπτώσεων και τεκμηρίωσης των μέτρων που λαμβάνονται (Compendium of Cultural Policies, Wikipedia) ως αντιστάθμισμα από τους θεσμικούς παράγοντες ενώ έκκληση έχουν απευθύνει για τη λήψη μέτρων ενίσχυσης το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων και το Culture Action Europe.

Στη χώρα μας βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνα και δράσεις για την ενίσχυση του ψηφιακού πολιτισμού από το ΥΠΠΟΑ και η Ψηφιακή Βίβλος που σχεδιάζεται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναμένεται να στηρίξει στο επόμενο διάστημα καίριους τομείς της ψηφιακής μετάβασης του πολιτιστικού τομέα.

Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να έχουμε πλήρη εικόνα των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της πανδημίας στα επιχειρησιακά μοντέλα, στον τρόπο εργασίας και στους νέους τρόπους εμπλοκής των κοινοτήτων ενδιαφέροντος στον πολιτιστικό χώρο. Χωρίς αμφιβολία, η ανάγκη για πρόσβαση σε περισσότερο, ποιοτικό ψηφιακό περιεχόμενο δικαιολογεί την εντατικοποίηση της ψηφιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος.

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης έχει από καιρό ανοίξει το διάλογο για τη διαμόρφωση ενός Ψηφιακού Δημόσιου Χώρου στον πολιτισμό αναδεικνύοντας τη σημασία της διαμόρφωσης βιώσιμων στρατηγικών στον ψηφιακό πολιτισμό που θα λαμβάνουν υπόψη την μακροχρόνια ψηφιακή διατήρησή του, την εμπλοκή των κοινοτήτων ενδιαφέροντος στο σχεδιασμό των ψηφιακών υπηρεσιών, την υιοθέτηση κοινών προτύπων και προδιαγραφών καθώς και κατάλληλων αδειών που θα επιτρέπουν την πλήρη αξιοποίησή του στην έρευνα, την εκπαίδευση και την παραγωγή αξίας. Μέσα από την υλοποίηση των εθνικών υποδομών του, όπως τον συσσωρευτή πολιτιστικών δεδομένων SearchCulture.gr πρωτοστατεί δυναμικά και εμπράγματα στην προβολή και τη βιωσιμότητα του ελληνικού ψηφιακού πολιτισμού.

April 16, 2020

Πρόσκληση συμμετοχής της ερευνητικής κοινότητας στην έρευνα του OPERAS για την επιστημονική επικοινωνία στις ΑΚΕ

02_operas_2020_3

Η ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή OPERAS (open scholarly communication in the European research area for social sciences and humanities) υποστηρίζει την ανοικτή επιστημονική επικοινωνία στους τομείς των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών (ΑΚΕ). Με στόχο την καλύτερη κατανόηση των πρακτικών και των αναγκών της ερευνητικής κοινότητας για την ανάπτυξη των υπηρεσιών που θα προσφέρει η ερευνητική υποδομή, το OPERAS διεξάγει έρευνα για την ανάδειξη και κατανόηση των πρακτικών και των ζητημάτων που αφορούν την ανοικτή επιστημονική επικοινωνία στις ΑΚΕ. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα θα εστιάσει στις ακόλουθες πτυχές της επιστημονικής επικοινωνίας:

  • Δημοσίευση και διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων
  • Οργάνωση του υλικού, συγγραφή και ανάπτυξη συνεργασιών
  • Αναζήτηση και πρόσβαση

Με την ολοκλήρωση της έρευνας μπορείτε να λάβετε μέρος στην κλήρωση που οργανώνει το OPERAS και να διεκδικήσετε βιβλίο της επιλογής από τον κατάλογο του AUEP.

Η έρευνα είναι διαθέσιμη εδώ

Περισσότερα για το OPERAS μπορείτε να βρείτε εδώ

March 10, 2020

Previous page


Μαζί διαμορφώνουμε το “τοπίο” της Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως φορέας που δραστηριοποιείται σε θέματα τεκμηρίωσης και διάθεσης ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου, πρωτοστατεί στην προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης. Με στόχο την υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης από όσο το δυνατόν περισσότερους ελληνικούς φορείς για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους, αλλά και την ανάπτυξη διαλόγου για την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση, διαμορφώσαμε ένα χώρο συζήτησης και προβληματισμού με τη μορφή ενός blog.... Περισσότερα

RSS Εγγραφή

Σύνδεση

Πρόσφατα άρθρα

Πρόσφατα σχόλια

Ετικέτες

Αρχείο άρθρων

Σύνδεσμοι

RSS RSS (openaccess.gr)