Tag: Europeana

Ανοικτή Πρόσβαση και Μουσεία: με δειλά βήματα προς τα μπροστά

DT4626

Η έννοια της Ανοικτής Πρόσβασης είναι συνδεδεμένη με την επιστήμη- στο χώρο του πολιτισμού μεταφράζεται ανάλογα με το πεδίο εφαρμογής. Για τα μουσεία, εδώ και μερικές δεκαετίες η έννοια της προσβασιμότητας συνδέθηκε με τη φυσική και διανοητική πρόσβαση στο χώρο και στο περιεχόμενο του μουσείου. Η Διεθνής Επιτροπή Μουσείων (ICOM) ορίζει τα μουσεία ως «μη κερδοσκοπικά, μόνιμα όργανα στην υπηρεσία της κοινωνίας και της ανάπτυξής της, ανοικτά στο κοινό, τα μουσεία συλλέγουν, συντηρούν, μελετούν, επικοινωνούν και εκθέτουν την υλική και άυλη κληρονομιά της ανθρωπότητας και του περιβάλλοντος της για σκοπούς εκπαίδευσης, σπουδής και απόλαυσης “(2007).

Μέχρι πρόσφατα, η έννοια της ανοικτής πρόσβασης αφορούσε μόνο στην άρση των εμποδίων που περιορίζουν το δημόσιο, κοινωφελή ρόλο τον οποίο τα μουσεία έχουν στη ζωή μιας κοινότητας. Αυτοί οι φραγμοί μπορεί να είναι φυσικοί, αισθητικοί, πνευματικοί, οικονομικοί, πολιτιστικοί, συναισθηματικοί, συμπεριφορικοί ή απλά έλλειψη πληροφορίας. Τα φυσικά εμπόδια αντιμετωπίστηκαν στα τέλη του προηγούμενου αιώνα νομοθετικά, με θέσπιση νόμων για την Προσβασιμότητα, όπως πχ με το Disability Discrimination Act 1995 (c 50) στη Μ. Βρετανία, στο πλαίσιο του οποίου έγιναν σημαντικά έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας σε ιστορικά κτήρια, μουσεία και βιβλιοθήκες.

Οι αρχές της προσβασιμότητας επεκτάθηκαν και σε επίπεδο πολιτικής εκθέσεων, μουσειολογικής ερμηνείας, ψηφιακών υπηρεσιών κ.α. Τα ίδια τα έργα, αλλά και οι λεζάντες τους, κατέβηκαν στο σωστό ύψος για θέαση από επισκέπτες σε αναπηρικά αμαξίδια ή από το ύψος ενός παιδιού, οι ηχητικοί οδηγοί και τα πολυμεσικά ερμηνευτικά συστήματα μεταφράστηκαν στη BSL (Βritish Sign Language) και σε Braille, όπου είχε εφαρμογή, ακόμα και η διανοητική πρόσβαση βελτιώθηκε με κατευθυντήριες γραμμές για συγγραφή ερμηνευτικού περιεχομένου σε επίπεδο κατανόησης 14 ετών για το γενικό κοινό και εγκεκριμένο μέγεθος γραμματοσειράς το 16 (για άτομα με περιορισμένη όραση). Θυμάμαι ότι το 2003 στην TATE όλη η ομάδα που είχε επαφή με το κοινό εκπαιδευτήκαμε σε τεχνικές «προσβάσιμης επικοινωνίας» (access training) και τεχνικές ‘oral description’, μια μέθοδο περιγραφής ενός έργου τέχνης σε άτομα με περιορισμούς όρασης. Η προσβασιμότητα δεν αφορούσε μόνο άτομα με ειδικές ανάγκες, αλλά και μετανάστες, απομονωμένες ethnic κοινότητες, έφηβες μητέρες και άλλες ευπαθείς ομάδες, για τις οποίες πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένα outreach και diversity προγράμματα για να τους προσκαλέσουν να έρθουν και να διαδράσουν με το περιεχόμενο και τους χώρους του μουσείου. Ακόμα και οι τουρίστες αντιμετωπίστηκαν ως ευπαθής ομάδα, με την έννοια ότι είναι σε μια ξένη χώρα και έχουν το δικαίωμα πρόσβασης, ειδικά σε μουσεία με περιεχόμενο που προέρχεται πολιτιστικά από τις χώρες τους[1].

 
Η βελτίωση της πρόσβασης στα μουσεία, ενσωματώνοντας την ένταξη και την ποικιλομορφία, προϋποθέτει τη χρήση δημιουργικών ιδεών για την αντιμετώπιση των φυσικών, πνευματικών και κοινωνικών εμποδίων που εμποδίζουν τους πολίτες να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες ενός μουσείου. Οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μουσεία κυμαίνονται από την τήρηση των νομοθετικών απαιτήσεων των διατηρητέων κτιρίων μέχρι την κατανόηση και την κάλυψη των διαφορετικών αναγκών διαφορετικών ανθρώπων. Στις προκλήσεις αυτές ήρθε να προστεθεί η πρόκληση του ψηφιοποιημένου περιεχομένου που διαθέτουν τα μουσεία στο διαδίκτυο.

Από τη μια, η πώληση των δικαιωμάτων αναπαραγωγής των έργων των μουσείων πρόσφερε έναν σημαντικό οικονομικό πόρο, ειδικά την εποχή μείωσης των κρατικών επιδοτήσεων και πίεσης για ελεύθερη είσοδο, που ευθυγραμμίζεται με τη νομοθεσία για προσβασιμότητα σε πολιτιστικό περιεχόμενο.

Από την άλλη, όλο και πιο συχνά, χρηματοδοτική προϋπόθεση για έργα ψηφιοποίησης ή προϋπόθεση διάθεσής τους σε συσσωρευτές όπως η Europeana είναι να δίνουν τα μουσεία ανοικτά τα μεταδεδομένα τους και τις εικόνες προεπισκόπησης, αλλά και τα ψηφιακά αρχεία υψηλής ανάλυσης, τα οποία ήταν, μέχρι πρόσφατα, το κατεξοχήν «προϊόν» των μουσείων, για χρήση σε εκδόσεις, καταναλωτικά προϊόντα, σουβενίρ κ.α.. Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας διεθνής διάλογος στην κοινότητα των μουσείων για την Ανοικτή Πρόσβαση σε ψηφιακό περιεχόμενο, με ένθερμους υποστηρικτές και σκεπτικιστές να αντιπαραβάλλουν επιχειρήματα.

Οι αρχές της Ανοικτής Πρόσβασης όπως διατυπώνονται για το επιστημονικό περιεχόμενο ευθυγραμμίζονται με τους γενικούς στόχους των μουσείων – δηλαδή τη βελτίωση της εκπαίδευσης και της διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς – επειδή η βελτίωση της πρόσβασης στις συλλογές τους είναι τόσο σημαντική για την προώθηση αυτών των στόχων. Πολλά μουσεία εναρμονίστηκαν και εισήγαγαν πολιτικές, όπως π.χ. το Metropolitan[2] στη Νέα Υόρκη, «απελευθερώνοντας» όπως είπαν στην επικοινωνιακή τους καμπάνια 200.000 έργα τέχνης που ανήκουν στο ‘public domain’. Το Rijksmuseum στην Ολλανδία δεσμεύτηκε να ψηφιοποιήσει όλες τις συλλογές του (ένα εκατομμύριο έργα τέχνης) μέχρι το 2020. Σήμερα υπάρχουν 200.000+ έργα τέχνης στον δημόσιο τομέα και 40.000 + έργα τέχνης με πνευματικά δικαιώματα διατίθενται ηλεκτρονικά. Εάν ένα έργο τέχνης εμπίπτει στην κατηγορία περιορισμού (π.χ. αν ζει ο καλλιτέχνης του ή δεν έχουν περάσει 70 χρόνια από το θάνατό του) το μουσείο επιχειρεί να συνάψει συμφωνία με τον καλλιτέχνη / κάτοχο πνευματικών δικαιωμάτων για να επιτρέψει τη δημοσίευση μιας εικόνας υψηλής ανάλυσης στον ιστότοπό του.

Τα περισσότερα μουσεία όμως χρησιμοποιούν μια από τις πιο «κλειστές» άδειες χρήσης Creative Commons. Οι πιο κλειστές άδειες επιτρέπουν τη χρήση, με αναφορά του δημιουργού, αλλά δεν επιτρέπουν εμπορική χρήση ή παράγωγα έργα, δηλαδή επιτρέπεται η χρήση μόνο για προσωπική απόλαυση ή εκπαιδευτικό σκοπό. Και ενώ η εμπορική χρήση είναι πιο εύκολη να δικαιολογηθεί ως περιορισμός, η απαγόρευση παράγωγων αποτελεί ζήτημα συζήτησης στην κοινότητα των μουσείων.

Από τη μια, ο περιορισμός των δικαιωμάτων λήψης και επανάχρησης (download and remix) αναιρεί στην ουσία την ανοικτή πρόσβαση σε μουσειακό ψηφιακό περιεχόμενο, περιορίζοντας τη διαδραστικότητα με το ψηφιακό αρχείο. Με τον όρο “διαδραστικότητα” αναφερόμαστε στην οπτική, απτική και δημιουργική αλληλεπίδραση (όπως η χρήση φωτογραφιών ή μοντέλων του αντικειμένου σε έργα τέχνης ή τη διδασκαλία) με το αντικείμενο. Πιο συγκεκριμένα, η διαδραστικότητα μπορεί να περιλαμβάνει ενέργειες όπως η προβολή, η μελέτη, η μεγέθυνση, η περιστροφή, η εκτύπωση, η ενσωμάτωση σε άλλα δημιουργικά παράγωγα κ.ο.κ. Εάν τα μουσεία έχουν πραγματικά δεσμευτεί να ανοίξουν την πρόσβαση στις συλλογές τους και να εξυπηρετούν τις ανάγκες του κοινού, θα πρέπει επίσης να δεσμευτούν για τη βελτίωση της αλληλεπίδρασης με ψηφιοποιημένα αντικείμενα, αξιοποιώντας πλήρως την ευελιξία που προσφέρουν οι τεχνολογίες αυτές.

Από την άλλη, οι επιμελητές των μουσειακών συλλογών, οι οποίοι αναπτύσσουν σχέσεις «μητρότητας» με τα έργα, επειδή τα μελετούν και τα φροντίζουν για χρόνια, φοβούνται και τον «διασυρμό» της ακεραιότητας του έργου, όταν αυτό γελοιοποιείται ή παραποιείται, όπως, για παράδειγμα οι τουριστικές αφίσες της Mona Lisa με τσιγάρα ή άλλες παραποιητικές προσθήκες μέσω Photosphop. Αυτή η ομάδα είναι και η πιο διακαείς υποστηρικτές του περιορισμού της Ανοικτής Πρόσβασης. Ένα άλλο επιχείρημα που ακούγεται εναντίον της Ανοικτής Πρόσβασης είναι και περιπτώσεις κατάχρησης ανοιχτά προσβάσιμων ψηφιακών αρχείων στην στρατευόμενη και πολιτικοποιημένη τέχνη, όπως η χρήση art-right memes (memes[3] που προέρχονται από το χώρο της ακραίας δεξιάς ή άλλα παρόμοια προβληματικά δημιουργικά έργα).

Τα μουσεία που ανοίγουν τις συλλογές τους όμως, όπως το Rijks, βλέπουν σημαντικά οφέλη σε brand capital (επικοινωνιακό κεφάλαιο), με νέες συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα, μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και επισκεψιμότητα τόσο στον ιστότοπο, όσο και στο φυσικό χώρο του μουσείου.

H Έλενα Λαγούδη είναι μουσειολόγος, με εμπειρία σε ψηφιακή διαχείριση, κυρίως από εθνικές συλλογές στην Αγγλία, όπως η National Gallery και η TATE. Σήμερα εργάζεται στο ΕΚΤ με την ομάδα που αναπτύσσει υπηρεσίες νέφους για Μουσεία, Αρχεία και Βιβλιοθήκες.

 

Αναφορές

https://siarchives.si.edu/sites/default/files/…/2016_03_10_OpenCollections_Public.pdf last accessed on November 15, 2017

https://www.metmuseum.org/about-the-met/policies-and-documents/image-resources last accessed on November 15, 2017

https://wiki.creativecommons.org/wiki/Creative_Commons_and_Open_Access last accessed on November 15, 2017

https://creativecommons.org/2010/02/05/the-brooklyn-museum/ last accessed on November 15, 2017

http://ikee.lib.auth.gr/record/282488?ln=el last accessed on November 15, 2017

 

Υποσημειώσεις

[1] https://www.westminster.ac.uk/research/research-excellence-framework-2014/research-impact/museums-galleries-and-the-international-visitor-experience last access on November 15, 2017

[2] https://www.metmuseum.org/about-the-met/policies-and-documents/image-resources last accessed on November 15, 2017

[3] Η λέξη meme είναι μια συντομογραφία του mimeme (από την Αρχαία Ελληνική λέξη μίμημα, μιμεϊσθαι) δημιουργημένη από τον Βρετανό εξελικτικό βιολόγο Richard Dawkins στο βιβλίο του The Selfish Gene (1976) ως έννοια για συζήτηση των εξελικτικών αρχών στην εξήγηση της διάδοσης ιδεών και πολιτιστικών φαινομένων. Σήμερα σημαίνει μια ιδέα, συμπεριφορά ή στυλ που εξαπλώνεται από άτομο σε άτομο μέσα σε μια κουλτούρα – συχνά με σκοπό να μεταφέρει ένα συγκεκριμένο φαινόμενο, θέμα ή νόημα που αντιπροσωπεύει το meme.

Εικόνα: Two Men Contemplating the Moon, Caspar David Friedrich (German, Greifswald 1774-1840 Dresden), ca.1825-1830, the MET.

November 16, 2017

Αξιοποιώντας το ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο στην έρευνα: Η περίπτωση του Europeana Research

europeanaresearchΤο Europeana Research είναι μία πρωτοβουλία της Europeana που στοχεύει στη βέλτιστη αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πολιτιστικού αποθέματος στην επιστημονική έρευνα. Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Alastair Dunning, υπεύθυνος ανάπτυξης της υπηρεσίας, μας μιλά για τους στόχους του Europeana Research, το πώς εντάσσεται η υπηρεσία στο ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών της Europeana καθώς και για τα οφέλη που προκύπτουν για τους ερευνητές.

Τι είναι το Europeana Research και πως συνδέεται με τη Europeana;

Το Europeana Research είναι η πρωτοβουλία της Europeana που αφορά το άνοιγμα των πολιτιστικών δεδομένων και του περιεχομένου με στόχο την επανάχρησή τους για την υποστήριξη της ψηφιακής έρευνας και της ακαδημαϊκής επικοινωνίας, ιδίως στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες. Το πολιτιστικό περιεχόμενο και τα δεδομένα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για περαιτέρω χρήση σε κλάδους όπως οι δημιουργικές βιομηχανίες, ο τουρισμός και η εκπαίδευση. Κάθε κλάδος, όμως, έχει τις δικές του ανάγκες σε σχέση με το πώς διατίθεται το περιεχόμενο αυτό, γι’αυτό και η Europeana το τελευταίο διάστημα διερευνά τη στοχευμένη διάθεση του ψηφιακού πολιτιστικού αποθέματος στους κλάδους αυτούς, με τρόπους σύμφωνους με τις δικές τους απαιτήσεις και πρακτικές. Όπως το Europeana Labs είναι μία υπηρεσία που αναπτύσσει για την περαιτέρω αξιοποίηση του πολιτιστικού περιεχομένου από τις δημιουργικές βιομηχανίες, έτσι και το Europeana Research στόχο έχει να διαθέσει το πολιτιστικό περιεχόμενο με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών-ερευνητών.

Τι είδους υλικό χρησιμοποιεί το Europeana Research;

Το Europeana Research αξιοποιεί τα μεταδεδομένα που δίνουν ήδη οι πολιτιστικοί φορείς στη Europeana και το οποίο αφορά το πρωτογενές πολιτιστικό υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην έρευνα, όπως βιβλία, χειρόγραφα, πίνακες, οπτικοακουστικό και αρχειακό υλικό. Δεν αφορά, δηλαδή, δευτερογενές ερευνητικό υλικό όπως επιστημονικά άρθρα, μονογραφίες, ανακοινώσεις συνεδρίων. Αυτή είναι και μία σημαντική διαφορά με άλλες πλατφόρμες όπως το OpenAire που εστιάζουν στη συσσώρευση και αξιοποίηση καθαρά ερευνητικού περιεχομένου. Επίσης, η Europeana σταδιακά μετατρέπεται από μία πύλη συσσώρευσης μεταδεδομένων σε μία πλατφόρμα στην οποία θα μπορεί να διατίθεται και ψηφιακό περιεχόμενο σε μία υποδομή στο Νέφος, με διαβαθμισμένη πρόσβαση για διαφορετικές χρήσεις, οπότε, εκτός από μεταδεδομένα θα διατίθεται για έρευνα και το ίδιο το ψηφιακό περιεχόμενο.

Με ποιο τρόπο επιχειρεί το Europeana Research να καταστήσει το πολιτιστικό περιεχόμενο χρήσιμο για τους ερευνητές;

Κεντρικό εργαλείο στην αξιοποίηση των πολιτιστικών δεδομένων και του ψηφιακού περιεχομένου στην έρευνα είναι η δημιουργία APIs (application programming interface) τα οποίο θα επιτρέπουν να υλοποιούνται υπηρεσίες και ερευνητικά εργαλεία από τρίτους φορείς, και τα οποία θα απευθύνονται σε ερευνητές. Επίσης, το Europeana Research διερευνά τους κατάλληλους τρόπους με τους οποίους επιμέρους πεδία μεταδεδομένων ή και τα πλήρη κείμενα σε επεξεργάσιμη μορφή θα μπορούν να διατίθενται για την έρευνα. Τα νέα ψηφιακά εργαλεία επεξεργασίας μαζικών δεδομένων ανοίγουν νέες δυνατότητες για τους ερευνητές, και το Europeana Research επιθυμεί να διαθέσει το περιεχόμενο και τα δεδομένα με τρόπο που να διευκολύνεται η ψηφιακή έρευνα στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Πώς επωφελούνται οι ερευνητές από το Europeana Research;

Μόλις ολοκληρώθηκε ένα σημαντικό ευρωπαϊκό έργο, το Europeana Newspapers, μέσω του οποίου ψηφιοποιήθηκαν 11 εκατ. σελίδες ιστορικών εφημερίδων και παρήχθησαν 3,5 εκατ. εγγραφές μεταδεδομένων. Το υλικό αυτό αποτελεί ένα θησαυρό πληροφορίας για μελέτη σε ένα τεράστιο εύρος ζητημάτων- από την εξέλιξη της εικονογράφησης στο πέρασμα του χρόνου, στο πώς παρουσιάζονται οι μουσικοσυνθέτες ή οι περιπτώσεις κακοποίησης παιδιών το 19ο αιώνα. Η έρευνα πλέον αξιοποιεί σύγχρονα εργαλεία χειρισμού του υλικού που επιτρέπουν την εξόρυξη δεδομένων και την οπτικοποίηση αποτελεσμάτων, ανάμεσα στα άλλα. Το Europeana Research θα φροντίζει να καθίσταται ολοένα και περισσότερο περιεχόμενο και δεδομένα διαθέσιμα με τρόπο ώστε να μπορούν να υλοποιούνται τέτοια στοχευμένα εργαλεία για τους ερευνητές. Είναι ήδη υπό κατασκευή ένα API το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα ο πλούτος αυτός των ιστορικών εφημερίδων να αξιοποιηθεί με διαφορετικούς τρόπους στην έρευνα.

Πώς εντοπίζετε τέτοιο περιεχόμενο;

Για την ώρα δουλεύουμε με το υπάρχον περιεχόμενο και τους φορείς-παρόχους της Europeana αλλά σχεδιάζουμε και μία νέα στρατηγική περιεχομένου που θα βασίζεται στον εντοπισμό και την αξιοποίηση πρωτογενούς περιεχομένου που είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για επιμέρους επιστημονικούς κλάδους.

Ποια είναι τα περαιτέρω σχέδια της ανάπτυξης της υπηρεσίας;

Ενδιαφερόμαστε ιδίως για την προώθηση της χρήσης του περιεχομένου του Europeana Research από φοιτητές και νέους ερευνητές. Όπως προανέφερα, εγείρονται νέες δυνατότητες με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων που επιτρέπουν τη μαζική επεξεργασία μεγάλων συνόλων δεδομένων και τη διασύνδεση διαφορετικών πηγών, ενώ χρειάζεται η διάθεση του περιεχομένου με τη συνοδεία πλούσιων και ποιοτικών μεταδεδομένων, σε μηχαναγνώσιμη μορφή, με ανοικτούς μορφότυπους και κατάλληλες άδειες που θα επιτρέπουν τη χρήση για την έρευνα. Αυτά είναι τα ζητήματα που θα διερευνήσει το Europeana Research στη συνέχεια.

Το Europeana Research

Αναφορικά με το έργο Europeana Newspapers

 

 

 

June 2, 2015

Λάβετε μέρος στις εκλογές των εκπροσώπων στην Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Europeana

Μέχρι τα μεσάνυχτα της Παρασκευής μπορείτε να δηλώσετε την υποστήριξή σας σε κάποιον από τους αντιπροσώπους του Δικτύου της Europeana.

Η Europeana είναι ένα Ίδρυμα (Foundation) με βάση την Ολλανδία, το οποίο διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο στο οποίο εκπροσωπούνται φορείς και ενώσεις μουσείων, αρχείων και βιβλιοθηκών από όλη την Ευρώπη, όπως το Συμβούλιο των επικεφαλής των Εθνικών Βιβλιοθηκών της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Μουσείων, η Διεθνής Ένωση Αρχείων Τηλεόρασης, η Διεθνής Ένωση Οπτικοακουστικών Αρχείων και Αρχείων Ήχου. Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγει 8μελή εκτελεστική επιτροπή που είναι υπεύθυνη για την χάραξη της στρατηγικής και τη διαχείριση των οικονομικών του φορέα. Οποιοσδήποτε φορέας που έχει κάποιο ενεργό ενδιαφέρον στη Europeana από το χώρο των μουσείων, των αρχείων, των βιβλιοθηκών αλλά και από πανεπιστήμια, δημιουργικές εταιρίες, κλπ, μπορούν να γίνουν μέλη του Δικτύου συμπληρώνοντας μία απλή φόρμα. Ως τώρα, το Δίκτυο των φορέων εξέλεγε 6 εκπροσώπους στο Διοικητικό Συμβούλιο. Ο ρόλος του εκπροσώπου (councilor) είναι να αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα των μελών του δικτύου στο Συμβούλιο, να ενημερώνει για τις σχετικές εξελίξεις το Δίκτυο, και να αναλαμβάνει ενεργά πρωτοβουλίες για την προώθηση των στόχων της Europeana και του Δικτύου.

Από το 2008 που συστάθηκε η Europeana κατάφερε να δημιουργήσει μία διαδικτυακή Πύλη πρόσβασης σε περισσότερα από 30 εκ ψηφιακά αντικείμενα που προέρχονται από περισσότερους από 3.000 φορείς από όλη την Ευρώπη. Κατάφερε ακόμη, να επιφέρει καινοτόμες αλλαγές στο χώρο της διαδικτυακής διάθεσης της πολιτιστικής κληρονομιάς, προωθώντας τις ανοικτές άδειες χρήσης για τα μεταδεδομένα και το περιεχόμενο και αναπτύσσοντας ένα μοντέλο μεταδεδομένων συμβατό με το σημασιολογικό ιστό. Το τελευταίο διάστημα προωθεί συστηματικά την αξιοποίηση του πολιτιστικού περιεχομένου σε επιμέρους κοινότητες ενδιαφέροντος που άπτονται της εκπαίδευσης, της έρευνας, του τουρισμού και των δημιουργικών βιομηχανιών με στόχο να προκύψουν νέοι ενδιαφέροντες τρόποι αξιοποίησης του περιεχομένου.

H νέα στρατηγική της Europeana για το διάστημα 2014-2020 έχει ως στόχο να μεταθέσει το βάρος από την Πύλη για την πρόσβαση στο ψηφιακό περιεχόμενο που είναι η Europeana, σε μια ανοικτή, δημοκρατική και συνεργατική πλατφόρμα πάνω στην οποία όλοι μπορούν να χτίσουν και στην οποία συνεισφέρουν και αξιοποιούν εξίσου μεταδεδομένα, περιεχόμενο, τεχνολογίες, πολιτικές και επιχειρηματικά μοντέλα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Europeana θα δημιουργήσει μία ‘Ένωση (Association) που θα αντιπροσωπεύει το δίκτυο των 3.000 και πλέον φορέων που την αποτελούν και οι 6 εκλεγμένοι αντιπρόσωποι θα αντικατασταθούν από ένα Συμβούλιο 50 εκπροσώπων που θα αντιπροσωπεύουν το εύρος και την ποικιλία του δικτύου των φορέων.

Οι οργανωτικές αλλαγές θα λάβουν χώρα σταδιακά μέχρι το 2017 και για πρώτη φορά φέτος θα εκλεγούν 25 εκπρόσωποι. Το Συμβούλιο θα έχει ενεργό ρόλο στη διαχείριση της Europeana και 6 από τα μέλη θα εκπροσωπούνται και στο Διοικητικό Συμβούλιο. Αυτά τα 6 μέλη θα είναι υπεύθυνα και για τη διαχείριση της ‘Ενωσης.

Ο ρόλος του Ιδρύματος και του γραφείου της Europeana παραμένει ο ίδιος.

Η νέα δομή αναμένεται να κάνει τη διαχείριση της Europeana πιο δημοκρατική, οριζόντια, συμμετοχική και διαφανή.

Για τις πρώτες εκλογές που λαμβάνουν χώρα φέτος, 47 υποψήφιοι διεκδικούν την ψήφο σας! Μην ξεχάσετε να ψηφίσετε μέχρι τα μεσάνυχτα της Παρασκευής! Δικαιούστε 3 ψήφους!

Ψηφίζετε εδώ: http://pro.europeana.eu/cast-your-vote

Δείτε τα προφίλ των υποψηφίων εδώ: http://pro.europeana.eu/introducing-the-candidates

Ακόμη:

Η Στρατηγική της Europeana 2014-2020 http://strategy2020.europeana.eu/

Οι αλλαγές στην οργανωτική δομή της Europeana συνοψίζονται εδώ: http://pro.europeana.eu/revising-the-governance-structure

Τέλος, θα θέλαμε να αναφέρουμε τις εξής ενδιαφέρουσες εξελίξεις που αφορούν τη Europeana:

  • Το EuropeanaLabs, μία πλατφόρμα πάνω στην οποία ήδη διατίθενται ανοικτά τα μεταδεδομένα της Europeana μέσω ενός ανοικτού API, εργαλεία που παράγονται από το δίκτυο των συνεργατών για την επεξεργασία και τον εμπλουτισμό των μεταδεδομένων, καθώς και πιλοτικές εφαρμογές και δράσεις επιχειρηματικής επώασης καινοτόμων εφαρμογών που βασίζονται στο ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο. http://labs.europeana.eu/
  • Η πιλοτική έκδοση του Europeana Statistics Dashboard, μίας εφαρμογής που δίνει δυναμικά και αξιοποιήσιμα στοιχεία για τη χρήση του περιεχομένου των φορέων στη Europeana, τη Βικιπαίδεια και τα κοινωνικά δίκτυα: http://statistics.europeana.eu/about-this-dashboard

Leave a Comment November 5, 2014

Συστάσεις προς την πολιτιστική και ερευνητική κοινότητα για την καλύτερη αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην έρευνα

Την ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στους τομείς του πολιτισμού και της έρευνας, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, για την ενίσχυση της διάθεσης του ψηφιακού πολιτιστικού αποθέματος σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες των ερευνητών, καθώς και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων προς αυτή την κατεύθυνση, διατυπώνουν οι συστάσεις που δημοσιεύθηκαν στις 29 Σεπτεμβρίου από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και τη Europeana. Οι συστάσεις αναδεικνύουν τα οφέλη της ψηφιακής πολιτιστικής κληρονομιάς για την έρευνα, την καινοτομία, τους πολίτες της Ευρώπης.

Οι συστάσεις είναι αποτέλεσμα συνεργασίας περίπου 50 εμπειρογνωμόνων από όλη την Ευρώπη, εκπροσώπων υπουργείων και φορέων χάραξης πολιτικής στον πολιτισμό, την έρευνα και τον τουρισμό, σε βάση σχεδίου που πρότεινε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (www.ekt.gr) από κοινού με τη Europeana (www.europeana.eu). Οι συστάσεις διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο της διεθνούς εκδήλωσης “Εuropeana for Research and Tourism”, που πραγματοποιήθηκε από το ΕΚΤ και τη Europeana, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας στις 23 και 24 Ιουνίου στην Αθήνα, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως υπογραμμίζει η Δρ. Εύη Σαχίνη, Διευθύντρια του ΕΚΤ: “Οι Συστάσεις ευθυγραμμίζονται με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 20ης Μαΐου 2014, που αναγνωρίζουν την πολιτιστική κληρονομιά ως στρατηγικό πόρο για μία βιώσιμη Ευρώπη και υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές για την πολιτιστική κληρονομιά διατρέχουν οριζόντια τις πολιτικές για την περιφερειακή ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή, το περιβάλλον, τον τουρισμό, την εκπαίδευση, το Ψηφιακό Θεματολόγιο, την έρευνα και την καινοτομία. Οι συστάσεις προσφέρουν συγκεκριμένες προτάσεις και μέτρα για την καλύτερη αξιοποίηση της ψηφιακής πολιτιστικής κληρονομιάς για την ενίσχυση της έρευνας, ιδίως στις ανθρωπιστικές επιστήμες”. Σύμφωνα με τη Δρ. Εύη Σαχίνη, οι συστάσεις είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις ευρύτερες δράσεις του ΕΚΤ και του στρατηγικού σχεδιασμού του για την υποστήριξη του οικοσυστήματος της γνώσης και των αλυσίδων παραγωγής αξίας γύρω από τα ανοικτά δεδομένα και το ανοικτό περιεχόμενο στην Ελλάδα.

Οι ερευνητές βασίζονται ολοένα και περισσότερο στο διαδίκτυο και τις ψηφιακές τεχνολογίες για την πρόσβαση στο επιστημονικό περιεχόμενο και τη διεξαγωγή της έρευνας. Οι αναδυόμενες τεχνολογικές δυνατότητες, όπως η εξόρυξη γνώσης από μεγάλες συσσωρεύσεις δεδομένων, η σημασιολογική ενοποίησή τους, οι τεχνικές οπτικοποίησης δεδομένων και η εμπλοκή του κοινού στην παραγωγή νέας γνώσης δίνουν νέα ώθηση και νέες κατευθύνσεις στους παραδοσιακούς επιστημονικούς κλάδους και συντελούν στην ανάδυση νέων, όπως οι Ψηφιακές Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες. Παράλληλα, οι πολιτικές της ανοικτής πρόσβασης στα αποτελέσματα της δημόσια χρηματοδοτούμενης έρευνας κερδίζουν σταθερά έδαφος με στόχο την ταχύτερη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για την παραγωγή νέας γνώσης και την ενίσχυση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας.

Με τα δεδομένα αυτά, οι συστάσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας, ιδίως στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες, υποστηρίζοντας τη διάθεση του ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου σύμφωνα με τις ανάγκες των ερευνητών και κατά τρόπο που να επιτρέπει την αξιοποίηση των αναδυόμενων τεχνολογικών δυνατοτήτων και την ανάπτυξη κατάλληλων εργαλείων υποστήριξης της επιστημονικής διαδικασίας, με κύριο άξονα την ενίσχυση της Europeana, της βασικής πλατφόρμας ενιαίας διάθεσης ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου στην Ευρώπη.
“Europeana for Research” – Final Policy Recommendations
http://pro.europeana.eu/documents/858566/2691fd56-c0c0-4b4f-98dd-fa1eecd4a8dc

Aπολογισμός διεθνούς εκδήλωσης “Europeana for Research and Tourism”
http://www.ekt.gr/news/events/ekt/2014-06-23/index.html

Leave a Comment October 1, 2014

H μεταφόρτωση ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου στα Κοινά της Wikimedia γίνεται ευκολότερη

Οι πολιτιστικοί φορείς όπως τα μουσεία, οι βιβλιοθήκες και τα αρχεία μπορούν τώρα να μεταφορτώνουν μαζικά, αρχεία βίντεο, ήχου και εικόνας, στα Κοινά της Wikimedia (Wikimedia Commons), με απλούστερο τρόπο. Τα Κοινά της Wikimedia λειτουργούν ως το κοινό αποθετήριο των πολυμέσων της Wikimedia για όλα τα συναφή έργα του Ιδρύματος της Wikimedia (Βικιπαίδεια, Βικιθήκη, Βικιεπιστήμιο, κ.λπ.). Τα βίντεο και οι φωτογραφίες κυρίως που ανεβαίνουν εδώ διατίθενται με ανοικτή άδεια που επιτρέπει την αξιοποίησή τους τόσο μέσα στα ίδια τα έργα της Wikimedia αλλά και την περαιτέρω χρήση τους από τρίτους.

Η συνεργασία των πολιτιστικών φορέων ή GLAMs όπως είναι γνωστά από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων (Galleries, Libraries, Archives and Museums) με τη Βικιπαίδεια δεν είναι καινούργια. Το 2008 τα Ομοσπονδιακά Αρχεία της Γερμανίας «δώρισαν» περίπου 80.000 εικόνες τους στα Κοινά της Wikimedia πυροδοτώντας μία νέα τάση- τις GLAM-WIKI συνεργασίες. Δεκάδες πολιτιστικοί φορείς έκτοτε έχουν μεταφορτώσει εκατοντάδες χιλιάδες ψηφιακά τεκμήρια από τις συλλογές τους στο μεγαλύτερο ανοικτό αποθετήριο του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, των Εθνικών Αρχείων της Αμερικής, του Εθνικού Μουσείου της Ολλανδίας, της Βρετανικής Βιβλιοθήκης και άλλων σημαντικών πολιτιστικών φορέων.

Η μεταφόρτωση των ψηφιακών αρχείων στα Κοινά της Wikimedia, τα καθιστά διαθέσιμα για τη δημιουργία ή τον εμπλουτισμό άρθρων στις 287 γλώσσες στις οποίες είναι διαθέσιμη η Βικιπαίδεια. Επιπλέον, συχνά οι Βικιπαιδιστές δραστηριοποιούνται σε μία σειρά από εργασίες που συντελούν στον εμπλουτισμό του περιεχομένου όπως τη μετάφραση των μεταδεδομένων σε άλλες γλώσσες και την προσθήκη νέας πληροφορίας, τη δημιουργία άρθρων για τα αρχεία, τη βελτίωση της ψηφιοποίησης όπου χρειάζεται, την αναγνώριση στοιχείων στα αρχεία όπου ζητείται, σε μία σειρά από εργασίες, δηλαδή, που οι ίδιοι οι φορείς δεν έχουν το προσωπικό και τους πόρους να πραγματοποιήσουν.  Ως αποτέλεσμα, οι πολιτιστικοί φορείς που μεταφόρτωσαν μαζικά υλικό τους στα Κοινά της Βικιπαίδειας είδαν σημαντική αύξηση στην επισκεψιμότητα στους δικούς τους ιστοχώρους.

Η μεταφόρτωση μαζικά των συλλογών των πολιτιστικών φορέων απαιτούσε εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις μέχρι στιγμής, και αντιμετώπιζε τον ανταγωνισμό από τις -πολύ φιλικότερες ως προς την ευκολία της μεταφόρτωσης μεν, εμπορικές δε- πλατφόρμες πρόσβασης σε ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο, ιδίως το Flickr και το Google Art project.

Η δημιουργία του εργαλείου GLAMwiki ανταποκρίνεται σε αυτή την αυξανόμενη ζήτηση από τους πολιτιστικούς φορείς για συνεργασίες μεταφόρτωσης ψηφιακών συλλογών στα Κοινά της Wikimedia αλλά και στην ανάγκη οι ψηφιακές συλλογές να μεταφορτώνονται γρήγορα, εύκολα και με τρόπο συμβατό με τις υπάρχουσες ροές εργασίας των φορέων, με ακριβή μεταδεδομένα και με τη σωστή αναφορά ως προς τα πνευματικά δικαιώματα. Συμπληρωματικά εργαλεία επιτρέπουν τη συλλογή στατιστικών στοιχείων για την περαιτέρω χρήση του περιεχομένου, ακόμη και την αντίστροφη εύκολη ενσωμάτωση ψηφιακού περιεχομένου από τα Κοινά της Wikimedia στα ψηφιακά αποθετήρια των πολιτιστικών φορέων.

Το εργαλείο δημιουργήθηκε και χρηματοδοτήθηκε με τη συνεργασία της Europeana και τεσσάρων τοπικών τμημάτων της Wikimedia (Ηνωμένου Βασιλείου, Ολλανδίας, Γαλλίας και Ελβετίας).

Ο πρώτος πολιτιστικός φορέας που αξιοποίησε το νέο εργαλείο ήταν το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο της Ολλανδίας (Beeld en Geluid) το οποίο μεταφόρτωσε 500 αρχεία βίντεο που απεικονίζουν πουλιά της Ολλανδίας κατόπιν δωρεάς του Ιδρύματος Stichting Natuurbeelden. Μέσα σε μία εβδομάδα, Βικιπαιδιστές μετάφρασαν τους τίτλους σε πολλές γλώσσες, πρόσθεσαν πληροφορίες και τοποθέτησαν τουλάχιστον τα μισά βίντεο σε άρθρα στη Βικιπαίδεια. Το βίντεο, για παράδειγμα, για το πουλί Χουλιαρομύτα χρησιμοποιήθηκε για τον εμπλουτισμό άρθρων σε πάνω από 40 διαφορετικές γλώσσες συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής!

Περισσότερα για το έργο:

https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:GLAMwiki_Toolset_Project

Στατιστικά επισκεψιμότητας των πολιτιστικών συλλογών στα Κοινά της Wikimedia: http://tools.wmflabs.org/glamtools/baglama2/

Η λίστα με τις συνεργασίες μεταξύ των πολιτιστικών φορέων και τη Wikimedia:

http://outreach.wikimedia.org/wiki/GLAM/Case_studies

https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Partnerships

Ο οδηγός χρήσης του GLAMwiki εργαλείου:

https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:GWToolset

Leave a Comment September 1, 2014

H διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για τα Πνευματικά Δικαιώματα- τελευταίες μέρες για να συμμετάσχετε!

Η διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι μέρος των δράσεων της Ε.Ε. που στόχο έχουν τον εκσυγχρονισμό του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου του καθεστώτος της Πνευματικής Ιδιοκτησίας στην Ευρώπη. Όπως είπε ο Επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά και τις Υπηρεσίες Michel Barnier, με αφορμή την έναρξη της διαβούλευσης: «όραμά μου για το καθεστώς της Πνευματικής Ιδιοκτησίας είναι να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο που υποστηρίζει τη δημιουργία και την καινοτομία, επιτρέπει την πρόσβαση σε ποιοτικό περιεχόμενο, χωρίς συνοριακούς περιορισμούς, και ενθαρρύνει την επένδυση και ενισχύει την πολιτισμική ποικιλομορφία. Η ευρωπαϊκή πολιτική για το copyright πρέπει να συμβαδίζει με τους καιρούς».

Το αρκετά εκτενές κείμενο της διαβούλευσης καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων όπως τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς για τα έργα που υπόκεινται σε copyright, την ενδεχόμενη υπαγωγή των υπερσυνδέσμων στις επιτρεπόμενες χρήσεις, τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος των πνευματικών δικαιωμάτων, τη κατοχύρωση της πνευματικής ιδιοκτησίας με εγγραφή των έργων σε μητρώα, καθώς και τη διεύρυνση των εξαιρέσεων και των περιορισμών για τους φορείς μνήμης, για την εκπαίδευση και την έρευνα, για τα άτομα με ειδικές ανάγκες και για το περιεχόμενο που δημιουργείται από τους χρήστες.

Καταληκτική ημερομηνία για τη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η 5η Φεβρουαρίου. Οποιοσδήποτε ιδιώτης που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο και οποιοσδήποτε φορέας που ασχολείται με την ψηφιοποίηση, τη διαχείριση και τη διάθεση υλικού που υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα στο διαδίκτυο καλείται να απαντήσει. Οποιεσδήποτε αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο που αφορά στα πνευματικά δικαιώματα είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις βιβλιοθήκες, τα μουσεία, τα αρχεία, τους ερευνητές.

Δεν έχετε πειστεί; Όπως προτείνει και το LIBER, προσπαθήστε να απαντήσετε στις εξής ερωτήσεις:

  1. Οι υπηρεσίες της βιβλιοθήκης σας θα επηρεάζονταν αν έπρεπε να ζητάτε άδεια από τον κάτοχο των πνευματικών δικαιωμάτων για κάθε υπερσύνδεσμο που τοποθετείτε στον ιστοχώρο σας;
  2. Θα θέλατε να διασφαλίσετε ότι η πολιτιστική κληρονομιά η οποία δημιουργείται εξ’αρχής ψηφιακά διατηρήται και παραμένει διαθέσιμη ες αεί;
  3. Οι ερευνητές σας θα ήθελαν να μπορούν να δανειστούν ηλεκτρονικά βιβλία μέσω της υπηρεσίας διαδανεισμού της βιβλιοθήκης, με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο μπορούν να διανειστούν βιβλία στην αναλογική τους μορφή;

Αν απαντήσατε θετικά σε κάποια από αυτές τις ερωτήσεις, η διαβούλευση σας αφορά.

Το κείμενο της διαβούλευσης περιλαμβάνει 80 ερωτήσεις και εκτείνεται σε 37 σελίδες. Για να διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους στην πλοήγησή τους στο εκτενές κείμενο, αρκετοί φορείς έχουν ετοιμάσει οδηγούς, επεξηγήσεις και μοντέλα απαντήσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επεξεργασία των απαντήσεων.

Το LIBER έχει ετοιμάσει έναν σύντομο οδηγό για τις ερωτήσεις που αφορούν ιδιαίτερα τις βιβλιοθήκες και δή τις ερευνητικές, προσφέροντας και ενδεικτικές απαντήσεις: http://libereurope.eu/copyrightconsultation.

Ένας σημαντικός αριθμός από φορείς και ενώσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο του ψηφιακού πολιτισμού, των βιβλιοθηκών και της προάσπισης των ψηφιακών δικαιωμάτων έχουν δημιουργήσει το You Can Fix Copyright, έναν ιστοχώρο στον οποίο μπορείτε να πλοηγηθείτε ανάλογα με την κατηγορία χρήστη που επιλέγετε (χρήστης του ίντερνετ, δάσκαλος, βιβλιοθηκονόμος, κάτοχος πνευματικών δικαιωμάτων, μπλόγκερ, κλπ) σε μία επιλεγμένη λίστα ερωτήσεων που σας αφορούν και να δημιουργήσετε την απάντησή σας στη διαβούλευση χρησιμοποιώντας και τις ενδεικτικές απαντήσεις που σας δίνονται.

Η Europeana, τέλος, έχει επιχειρήσει να απαντήσει συντονισμένα εκ μέρους των μουσείων, των βιβλιοθηκών και των αρχείων της Ευρώπης τα οποία εκπροσωπεί. Με μία ανάρτηση στο μπλογκ της, παρουσίασε συνοπτικά τα ζητήματα της διαβούλευσης που αφορούν τους φορείς μνήμης και μέσω της Ομάδας Εργασίας για την Αναμόρφωση του Copyright, στην οποία συμμετείχαν μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Europeana, συνέταξε την απάντηση της Europeana. Τα μέλη του δικτύου της Europeana καλούνται, εσόφον το επιθυμούν, να υποστηρίξουν στη διαβούλευση της Ε.Ε. την απάντηση της Europeana.

Όλες οι απαντήσεις στη διαβούλευση πρέπει να σταλούν στη ΓΔ Εσωτερικού Εμπορίου markt-copyright-consultation@ec.europa.eu μέρχι την 5η Φεβρουαρίου.

Περισσότερες πληροφορίες: http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/2013/copyright-rules/index_en.htm

Leave a Comment January 29, 2014

Η ετήσια συνάντηση των φορέων του Δικτύου της Europeana

Στις 3 Δεκεμβρίου 2013 πραγματοποιήθηκε στο Ρόττερνταμ της Ολλανδίας η ετήσια συνάντηση των φορέων του Δικτύου της Europeana. Η ετήσια συνάντηση στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι από πάνω από 250 πολιτιστικούς φορείς, είχε ως κύριο στόχο την ενημέρωση των φορέων αναφορικά με τις πλέον σημαντικές εξελίξεις γύρω από τη Europeana και την παρουσίαση του Στρατηγικού Πλάνου 2015-2020 καθώς και του Επιχειρησιακού της Πλάνου για το 2014.

Στο πρώτο μέρος της συνάντησης Ο Nick Poole, επικεφαλής του Δικτύου της Europeana, παρουσίασε τα μέλη της Επιτροπής των Φορέων που συμμετέχουν στο Δίκτυο και ανακοίνωσε τις εκλογές των νέων μελών, οι οποίες θα λάβουν μέρος το Μάιο. Η Επιτροπή των Φορέων αντιπροσωπεύει τους επιμέρους τομείς πολιτισμού (μουσεία, αρχεία, βιβλιοθήκες, οπτικοακουστικά αρχεία, εκδότες) που εκπροσωπούνται στη Europeana, και μαζί με το Συμβούλιο των φορέων διαμορφώνει τη στρατηγική της Europeana. Ο κ. N. Poole ενημέρωσε, επίσης, το Δίκτυο για το έργο των Ομάδων Δράσης της Europeana οι οποίες προτείνονται και στελεχώνονται από τους φορείς του Δικτύου και οι οποίες πραγματοποιούν δράση σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος όπως τις συμπράξεις του δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα, το αδειοδοτικό μοντέλο της  Europeana, την επέκταση του Europeana Data Model, του τεκμηριωτικού μοντέλου της Europeana, κά, και κάλεσε τους συμμετέχοντες να λάβουν μέρος στις σχετικές δράσεις.

O Federico Milani, project officer από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε το κοινό για την επιτυχία της εξασφάλισης της σταθερής χρηματοδότησης της Europeana για την περίοδο 2014-2020 μέσα από το χρηματοδοτικό πρόγραμμα Connecting Europe Facility, το χρηματοδοτικό πλαίσιο που αφορά τις υποδομές στις τηλεπικοινωνίες για την Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια. Στη συνέχεια, ο κος Milani παρουσίασε τις νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για τους πολιτιστικούς φορείς στο πλαίσιο του Horizon2020 και του Creative Europe υπογραμμίζοντας ότι με πάνω από 80 δις ευρώ προϋπολογισμό, τα προγράμματα αυτά ενέχουν πολλές ευκαιρίες χρηματοδότησης για τους συμμετέχοντες φορείς.

Στη συνέχεια, ο Harry Verwayen, υποδιευθυντής της Europeana παρουσίασε το προσχέδιο του Στρατηγικού Πλάνου της Europeana για τα χρόνια 2015-2020, το οποίο έχει ως μότο: «Θάρρος και Έμπνευση» (Be bold, Be Inspired). Η Europeana έγινε 5 χρονών το Νοέμβριο έχοντας επιτύχει τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού δικτύου 2200 και πλέον πολιτιστικών φορέων και συσσωρευτών πολιτιστικού περιεχομένου, οι οποίοι διαθέτουν διαδικτυακά περισσότερα από 30 εκ ψηφιακά πολιτιστικά αντικείμενα. Τα δεδομένα που περιγράφουν τα αντικείμενα αυτά γίνονται διαθέσιμα ανοικτά, γεγονός που επιτρέπει την περαιτέρω χρήση τους για τη δημιουργία υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας για τους τελικούς χρήστες. Επιπλέον, η Europeana έχει αναπτύξει ένα πρωτοπόρο μοντέλο τεκμηρίωσης, το Europeana Data Model, το οποίο αξιοποιεί τις αρχές του σημασιολογικού ιστού για την αναπαράσταση της πολιτιστικής επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Ακόμη, η Εuropeana έχει αναπτύξει μία σειρά από έργα πληθοπορισμού όπως το Europeana 1914-1918 και το Europeana 1989 στα οποία συγκεντρώνονται οι προσωπικές ιστορίες και τα οικογενειακά κειμήλια από τους τελικούς χρήστες γύρω από θεματικές πανευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όπως τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την Πτώση του Τείχους. Οι πρωτοβουλίες αυτές, μοναδικές σε μέγεθος και ενδιαφέρον στην Ευρώπη, στόχο έχουν να δημιουργήσουν μία εναλλακτική, συμμετοχική εξιστόρηση σημαντικών οροσήμων της Ευρωπαϊκής ιστορίας από τη σκοπιά των καθημερινών ανθρώπων.

Για την επόμενη 5ετία, οι βασικές αρχές οι οποίες διέπουν το σχεδιασμό του νέου Στρατηγικού Πλάνου της Europeana είναι η ευθυγράμμιση των απαιτήσεων των εμπλεκομένων φορέων στη Europeana, η βελτίωση της ποιότητας του περιεχομένου και η διασφάλιση του λόγου ύπαρξης των πολιτιστικών φορέων τη ψηφιακή εποχή, η ευρεία επαναχρησιμοποίηση περιεχομένου υψηλής ποιότητας για την ενίσχυση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, η διασφάλιση της αμοιβαιότητας στη συνεργασία της κοινότητας των φορέων, η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και η αναφορά στο δημιουργό. Ορισμένοι από τους στόχους που προδιαγράφονται στο στρατηγικό πλάνο είναι:

  • «Από την Πύλη στην Πλατφόρμα»: είναι η κύρια ιδέα που διέπει το νέο στρατηγικό πλάνο της Europeana η οποία φιλοδοξεί να είναι πολλά περισσότερα από μία Πύλη πρόσβασης στο πολιτιστικό περιεχόμενο της Ευρώπης μέσω της διανομής του περιεχομένου με πολυκαναλικό τρόπο και την ενίσχυση της περαιτέρω χρήσης του μέσω της διευρυμένης προώθησης του API της
  • Η δημιουργία στρατηγικών συμμαχιών για την προώθηση της χρήσης του πολιτιστικού περιεχομένου στον τουρισμό και τις δημιουργικές βιομηχανίες
  • Η δημιουργία «θεματικών καναλιών» διάθεσης του περιεχομένου
  • Προστασία του περιεχομένου που ανήκει στο δημόσιο χώρο από τον ψηφιακό «εγκλεισμό» του
  • Η υιοθέτηση «ανοικτών εν τη γενέσει» πολιτικών από τους φορείς
  • Η ευρεσιμότητα του περιεχομένου σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες

Στη συνέχεια, οι σύνεδροι χωρίστηκαν σε ομάδες και πραγματοποιήθηκαν 4 παράλληλες συνεδρίες εργασίας με τις εξής θεματικές: «μετρώντας τη θετική επιρροή της Europeana», «συνεργασία με τις δημιουργικές βιομηχανίες», «υπηρεσίες στο Νέφος- ποιά είναι τα οφέλη για τους παρόχους περιεχομένου και τους συσσωρευτές»  και «το μέλλον του Δικτύου της Europeana». Παρακολουθήσαμε τη συνεδρία «μετρώντας τη θετική επιρροή της Europeana» όπου και συζητήθηκε, π.χ. ότι η Europeana πρέπει να συντελεί στον περιορισμό του κόστους λειτουργίας των πολιτιστικών φορέων, και ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία δεικτών που να καταδεικνύει τη χρήση του πολιτιστικού περιεχομένου εκτός της πλατφόρμας της Europeana.

To θέμα της επόμενης παράλληλης συνεδρίας την οποία παρακολουθήσαμε ήταν οι δυνατότητες συμμετοχής σε προτάσεις έργων στον Ορίζοντα 2020. Περίπου 50 άτομα, έχοντας ένα λεπτό ο καθένας στη διάθεσή του, παρουσίασαν το φορέα τους και τους τομείς ενδιαφέροντός τους για συνεργασίες μέσα στο νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο. Έντονο ήταν το ενδιαφέρον από τους συμμετέχοντες φορείς για εμπλοκή σε έργα που αφορούν τη διαχείριση «μεγάλων δεδομένων», τη διερεύνηση των δυνατοτήτων οπτικοποίησης τέτοιων μεγάλων συσσωρεύσεων δεδομένων, τη συνεργασία με τις δημιουργικές βιομηχανίες και τη συμμετοχή σε εικονικά περιβάλλοντα έρευνας. Άλλες συνεδρίες που έλαβαν μέρος ήταν «η Europeana στην Εκπαίδευση» και «πώς να δημιουργήσετε ένα app μέσα σε μία ώρα».

Στη συνέχεια, η κα Jill Cousins, διευθύντρια της Europeana παρουσίασε το προσχέδιο του Επιχειρησιακού Προγραμματισμού για το 2014. Το 2014 είναι ο τελευταίος χρόνος του προηγούμενου στρατηγικού σχεδίου της Europeana 2011-2014 και ο προγραμματισμός για το 2014 εστιάζει στη μετάβαση στο νέο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που σηματοδοτείται και από την έναρξη της σταθερής χρηματοδότησης της Europeana. Ο προγραμματισμός του 2014 επηρεάζεται, επίσης, από τα τρέχοντα έργα της Europeana (Europeana v2.0, Europeana V3.0) και από τα ευρωπαϊκά έργα στα οποία η Europeana συμμετέχει: Europeana Awareness, Cloud, Inside, κλπ. Οι άξονες δράσης της Europeana για την επόμενη χρονιά θα είναι: η μετάβαση από την Πύλη στην Πλατφόρμα, η βελτίωση της ποιότητας και της εγκυρότητας των μεταδεδομένων, η ενίσχυση των οφελών τα οποία οι φορείς αντλούν από τη συμμετοχή τους στη Europeana, η βελτίωση της σήμανσης αναφορικά με το καθεστώς των πνευματικών δικαιωμάτων και τις άδειες χρήσης για το περιεχόμενο, η εκπροσώπηση των συμφερόντων των πολιτιστικών φορέων στη διαβούλευση για την τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης γύρω από τα πνευματικά δικαιώματα, η ενίσχυση της επιχειρησιακής της αρτιότητας, η βελτίωση της πολυγλωσσικής πρόσβασης στο περιεχόμενο και τη θεματική προβολή επιμέρους περιεχομένου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το Στρατηγικό Πλάνο 2014-2020 είναι αποτέλεσμα μεγάλου αριθμού συναντήσεων εργασίας που πραγματοποιήθηκαν με εκπροσώπους του Δικτύου της Europeana τους τελευταίους μήνες, γύρω από τους τέσσερις θεματικούς άξονες δράσης της Europeana: τη συγκέντρωση του περιεχομένου, τη διευκόλυνση της διαχείρισης της γνώσης μεταξύ των φορέων του δικτύου, την ανάδειξη και αναδημοσίευση του περιεχομένου και την εμπλοκή του κοινού.

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) συμμετείχε στην ετήσια συνάντηση ως συσσωρευτής περιεχομένου καθώς διαθέτει στη Europeana πάνω από 23.000 ψηφιακά αντικείμενα από τον Πανδέκτη, τη συλλογή πολιτιστικού περιεχομένου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, τις Ψηφιακές Βιβλιοθήκες της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης των Σερρών και Λιβαδειάς, κ.ά. Το ελληνικό περιεχόμενο που διατίθεται στη Europeana είναι μικρό (αντιπροσωπεύει το 2% περίπου του συνολικού περιεχομένου) αλλά πρόκειται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια καθώς θα γίνεται διαθέσιμο το περιεχόμενο από την Πρόσκληση 31 και 31.2 “Πολιτισμός” του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ψηφιακή Σύγκλιση”.

Leave a Comment December 6, 2013

Στο Διαδίκτυο οι Ψηφιακές Βιβλιοθήκες των Δημόσιων Βιβλιοθηκών Σερρών και Λιβαδειάς

Ελεύθερη πρόσβαση σε βιβλία, συλλογές και εφημερίδες, με σημαντική εκπαιδευτική και πολιτιστική αξία, παρέχονται στις Ψηφιακές Βιβλιοθήκες των Δημόσιων Βιβλιοθηκών Σερρών (http://ebooks.serrelib.gr/) και Λιβαδειάς (http://ebooks.liblivadia.gr/). Το υλικό αυτό διατίθεται στο Διαδίκτυο σε φιλικό περιβάλλον πλοήγησης και ανάγνωσης, όχι μόνο στους χρήστες της βιβλιοθήκης, αλλά και σε εκπαιδευτικούς, επιστήμονες, ερευνητές, φοιτητές, μαθητές και το ευρύ κοινό. Οι Ψηφιακές Βιβλιοθήκες αναπτύχθηκαν από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και φιλοξενούνται στα υπολογιστικά του συστήματα, στο πλαίσιο της μακροχρόνιας συνεργασίας του με τις δύο βιβλιοθήκες.

Το υλικό αυτό έχει οργανωθεί από το ΕΚΤ (http://www.ekt.gr/) σε υποδομή ηλεκτρονικού αποθετηρίου ανοικτής πρόσβασης, σε προτυποποιημένη μορφή και με προηγμένες και φιλικές στον χρήστη δυνατότητες ανάγνωσης και αναζήτησης. Από την αρχική σελίδα, μάλιστα, ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να δει συγκεντρωμένα, με τη μορφή tag cloud, το σύνολο του ψηφιακού περιεχομένου το οποίο μπορεί να εντοπίσει και να ξεφυλλίσει online σε μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στις δύο Ψηφιακές Βιβλιοθήκες υπάρχουν σπάνιες εκδόσεις του 19ου και 20ου αιώνα με τοπικό και πανελλαδικό ενδιαφέρον, ποικιλία κειμένων της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας και ποίησης, ιστορικά συγγράμματα, νομοθετικά κείμενα και θεατρικά έργα από Έλληνες και ξένους συγγραφείς. Στις ηλεκτρονικές σελίδες των δύο αυτών συλλογών μπορεί κάποιος να αναζητήσει, ανά θεματική κατηγορία, λογοτεχνικά διηγήματα, βιογραφίες Ελλήνων ηρώων, κείμενα της ελληνικής μυθολογίας, ιατρικά συγγράμματα, διηγήματα από τοπικούς συγγραφείς, ανθολογίες και ταξιδιωτικά έγγραφα, αλλά και κείμενα παιδικής λογοτεχνίας με σημαντική εκπαιδευτική αξία.

Η δράση για την οργάνωση και τη διάθεση περιεχομένου είναι ανοικτή, χωρίς κόστος, σε κάθε Δημόσια Βιβλιοθήκη που ενδιαφέρεται να διαθέσει διαδικτυακά το ψηφιοποιημένο υλικό της. Οι δύο Ψηφιακές Βιβλιοθήκες λειτουργούν ως πιλοτικό βήμα για την παροχή ολοκληρωμένων σχετικών εφαρμογών ως υπηρεσία (Software as a Service), στο πλαίσιο της μακροχρόνιας συνεργασίας του ΕΚΤ με τις ελληνικές βιβλιοθήκες.

Leave a Comment June 8, 2011

Η Europeana στο νέο τεύχος του “Καινοτομία, Έρευνα και Τεχνολογία”

Η Europeana, η ψηφιακή βιβλιοθήκη για την πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης, η οποία διαθέτει ήδη περισσότερα από 14 εκατ. ψηφιακά τεκμήρια σε μια δικτυακή πύλη με ελεύθερη πρόσβαση για όλους, παρουσιάζεται στο κύριο θέμα του περιοδικού “Καινοτομία, Έρευνα και Τεχνολογία”  (τ.80) . Η Ελλάδα αντιπροσωπεύεται μέσω συλλογών που αντιστοιχούν στο 1,4% του συνολικού περιεχομένου της βιβλιοθήκης. Το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί κατακόρυφα μέσα στα επόμενα χρόνια και αυτός ήταν και ένας από τους στόχους του Συμποσίου “H Europeana στην Ελλάδα”, που διοργανώθηκε πρόσφατα από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

To περιοδικό φιλοξενεί επίσης συνέντευξη του Jonathan Purday, Σύμβουλου Επικοινωνίας της Europeana, ο οποίος μιλάει για τις προκλήσεις, τους στόχους και τα σχέδια της ευρωπαϊκής ψηφιακής βιβλιοθήκης, αλλά και για τη Wikipedia, τη Google, το Public Domain Mark και την προοπτική δημιουργίας εθνικής ψηφιακής βιβλιοθήκης των ΗΠΑ στα πρότυπα της Europeana.

Από εδώ και στο εξής, μάλιστα, θα μπορείτε να ξεφυλλίζετε το περιοδικό online.

Ξεφυλλίστε το τελευταίο τεύχος!

Leave a Comment January 19, 2011

“Η Europeana στην Ελλάδα”: οι εισηγήσεις και το βίντεο του Συμποσίου

Περισσότεροι από 300 εκπρόσωποι φορέων που εμπλέκονται στην ανάπτυξη ψηφιακού περιεχομένου παρευρέθηκαν στο Συμπόσιο “Η Europeana στην Ελλάδα – Προσθέτοντας Ελληνικό Πολιτιστικό Περιεχόμενο στην Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη” το οποίο πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 19 Οκτωβρίου 2010, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο (Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης του Τμήματος Αρχειονομίας και Βιβλιοθηκονομίας).

Σκοπός του Συμποσίου ήταν να προωθήσει τον διάλογο μεταξύ όλων των φορέων που ψηφιοποιούν και συσσωρεύουν πολιτιστικό περιεχόμενο σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, και να αναδείξει όλες τις προκλήσεις (οικονομικές και επιχειρηματικές), ώστε το ελληνικό πολιτιστικό περιεχόμενο να μπορεί να συσσωρευτεί, να χρησιμοποιηθεί και να αναδειχθεί, με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, από τη Europeana, την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη.

Ομιλητές του Συμποσίου ήταν επιστήμονες από την Ελλάδα και την Ευρώπη. Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε η ομιλία του Συμβούλου Επικοινωνίας του Ιδρύματος Europeana κ. Jonathan Purday, με θέμα “Europeana: opening up access to our cultural heritage”. Παρουσιάστηκαν, επίσης μεταξύ άλλων, το Δίκτυο Ορθής Πρακτικής EuropeanaLocal και το έργο AccessIT. Πρόκειται για δύο ευρωπαϊκά έργα που υποστηρίζουν τοπικές και περιφερειακές βιβλιοθήκες, μουσεία, αρχεία και συλλογές οπτικοακουστικού υλικού στην οργάνωση του περιεχομένου και την τεχνολογική κατάρτιση του προσωπικού τους, ώστε να προωθήσουν το ψηφιακό τους περιεχόμενο στην Europeana και να παρέχουν νέες υπηρεσίες για το κοινό τους.

Δείτε τις παρουσιάσεις των ομιλητών και το βίντεο της εκδήλωσης στη διεύθυνση http://www.ekt.gr/news/events/ekt/2010-10-19/index.html.

Leave a Comment October 29, 2010

Previous page


Μαζί διαμορφώνουμε το “τοπίο” της Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως φορέας που δραστηριοποιείται σε θέματα τεκμηρίωσης και διάθεσης ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου, πρωτοστατεί στην προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης. Με στόχο την υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης από όσο το δυνατόν περισσότερους ελληνικούς φορείς για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους, αλλά και την ανάπτυξη διαλόγου για την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση, διαμορφώσαμε ένα χώρο συζήτησης και προβληματισμού με τη μορφή ενός blog.... Περισσότερα

RSS Εγγραφή

Σύνδεση

Πρόσφατα άρθρα

Πρόσφατα σχόλια

Ετικέτες

Αρχείο άρθρων

Σύνδεσμοι

RSS RSS (openaccess.gr)