Tag: OpenAIRE

OpenAIRE2020: Workshop “Sharing research data and open access to publications in H2020”

OPENAIRE 2020

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) συμμετείχε στο πρώτο workshop με τίτλο “Sharing research data and open access to publications in H2020”που διοργάνωσε το έργο OpenAire στη Γάνδη, στις 18 Νοεμβρίου 2015. Το workshop παρείχε το πλαίσιο για την ανταλλαγή απόψεων, εμπειριών καθώς και συζήτησης μεταξύ των Εθνικών Σημείων Επαφής των προγραμμάτων του Ορίζοντα 2020 (NCPs), των Εθνικών Σημείων Επαφής για την Ανοικτή Πρόσβαση (NOADs) και των Εθνικών Σημείων Αναφοράς (NPRs) με στόχο την καλύτερη υποστήριξη των ερευνητών σε σχέση με τις υποχρεώσεις τους για την παροχή Ανοικτής Πρόσβασης στις δημοσιεύσεις και την πιλοτική δράση για την Ανοικτή Πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα, σε επιλεγμένες θεματικές περιοχές του Ορίζοντα.

Το workshop επεδίωξε ειδικότερα να απαντήσει σε θέματα που αφορούν το περιεχόμενο της Ανοικτής Πρόσβασης, τη συμμόρφωση των ερευνητών με τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση σε πρακτικό επίπεδο, καθώς και τα εργαλεία που υπάρχουν στη διάθεση των ερευνητών, με ιδιαίτερη αναφορά στις υπηρεσίες του OpenAire. Παράλληλα, επισημάνθηκαν τα ζητήματα εκείνα στα οποία πρέπει να δοθεί προσοχή κατά τη διαδικασία υποβολής και υλοποίησης των έργων, όπως και μετά τη λήξη τους.

Τα οφέλη της Ανοικτής Επιστήμης συνδέονται συνήθως με την αποτροπή περιπτώσεων λογοκλοπής ή περιορισμού δημοσίευσης άρθρων χαμηλής ποιότητας. Όπως ωστόσο τόνισε ο Lennart Martens από το Πανεπιστήμιο της Γάνδης, περισσότερη έμφαση πρέπει να δοθεί στις θετικές πτυχές που απορρέουν από την παροχή Ανοικτής Πρόσβασης όπως η μεγαλύτερη προσβασιμότητα, η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του έργου των ερευνητών, η ενίσχυση της καινοτόμου έρευνας και η επισήμανση του γεγονότος ότι η διάρκεια ζωής των δεδομένων είναι μεγαλύτερη αυτής των δημοσιεύσεων.

Η Caroline Colin παρουσίασε εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στοιχεία για τη συμμετοχή στην πιλοτική δράση για την Ανοικτή Πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα με βάση τις υποβολές στις πρώτες προσκλήσεις του Ορίζοντα. Όπως προκύπτει από την επεξεργασία των σχετικών στοιχείων, από τις συνολικά 3699 συμφωνίες επιχορήγησης (grant agreements) το ποσοστό εξαίρεσης ήταν 34,4% (149/431 προτάσεις), στοιχείο που μεταφράζεται σε συμμετοχή στην πιλοτική δράση για την Ανοικτή Πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα σε ποσοστό 65,4%. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή σε εθελοντική βάση από άλλες περιοχές ανήλθε σε 11,9% (409/3268 προτάσεις). Συνολικά, τα στοιχεία δεν παρουσιάζουν σημαντική διαφοροποίηση από αυτά του 2014 και αξιολογούνται ως ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή σε ποσοστό 100% όχι μόνο δεν είναι εφικτή, αλλά ούτε και επιθυμητή (ορισμένα έργα δεν παράγουν άλλωστε δεδομένα). Την ίδια στιγμή, συμμετοχή στην πιλοτική δράση σημαίνει συνδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Ως προς τους λόγους μη συμμετοχής, ο βασικότερος (σε ποσοστό 35,3%) αφορά θέματα προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας.

Σημαντικό εργαλείο στην παροχή Ανοικτής Πρόσβασης στα επιστημονικά δεδομένα αποτελεί το Σχέδιο Διαχείρισης Δεδομένων (Data Management Plan/DMP). Όπως επισημάνθηκε το DMP αποτελεί ένα εργαλείο επικοινωνίας, όχι απλά διαχείρισης. Κατά τη διαδικασία διαχείρισης των δεδομένων είναι σημαντικό να γίνονται κατανοητά τα ακόλουθα: η αποθήκευση των δεδομένων δεν συνεπάγεται απαραίτητα τη διαφύλαξή τους, η διαφύλαξη δεν διασφαλίζει από μόνη της την ανεύρεση, η ανεύρεση δεν διασφαλίζει από μόνη της την προσβασιμότητας και η προσβασιμότητα δεν διασφαλίζει από μόνη της την κατανόηση, ενώ η τελευταία δεν διασφαλίζει από μόνη της τη χρήση.

Επιπρόσθετα, η κατάθεση των δεδομένων πρέπει να συνοδεύεται από την κατάθεση των μεταδεδομένων τους, την απαραίτητη τεκμηρίωση που θα επιτρέπει με τη σειρά της την κατανόηση τους και τη συνδυαστική επεξεργασία τους με άλλα σύνολα δεδομένων, όπως και του απαραίτητου λογισμικού ή εναλλακτικά πληροφοριών για αυτό. Ως προς την επιλογή του αποθετηρίου σημαντικά στοιχεία αποτελούν η ύπαρξη πιστοποίησης, ο βαθμός στον οποίο εξυπηρετεί τις ανάγκες του ερευνητή, η χορήγηση μοναδικού προσδιοριστή στα δεδομένα και η παροχή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον ενδεδειγμένο τρόπο αναφοράς των δεδομένων.

Αναφορικά με την πιλοτική δράση για τη χρηματοδότηση δημοσιεύσεων με Ανοικτή Πρόσβαση που απορρέουν από έργα του 7ου Προγράμματος Πλαισίου (7ου ΠΠ) που έχουν ολοκληρωθεί, τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το OpenAire και παρουσίασε ο Pablo de Castro, οι κυριότεροι εκδότες που έχουν λάβει χρηματοδότηση είναι ο NPG/Macmillan και η Plos, ενώ δημοφιλέστερα περιοδικά αναδεικνύονται το Plos One (Plos) και το Scientific Reports (NPG). Ως προς το μέσο κόστος χρηματοδότησης (APC) ανέρχεται σε 1352 ευρώ.

Σε σχέση με την πιλοτική δράση για τη χρηματοδότηση περιοδικών που δεν έχουν article processing charges (APC) και στόχο τη χρηματοδότηση τεχνικών βελτιώσεων, οι κυριότερες προκλήσεις αφορούν τον προσδιορισμό των τεχνικών και διοικητικών μηχανισμών που θα καταστήσουν δυνατή τη χρηματοδότησή τους και τη διασφάλιση ότι οι επιλέξιμοι ερευνητές θα υποβάλλουν τις δημοσιεύσεις τους στα εν λόγω περιοδικά.

Στη διάρκεια του workshop έγινε ειδική αναφορά στην εκτενή υποστήριξη που παρέχει το OpenAire μέσα από τις διάφορες υπηρεσίες και τα εργαλεία του όπως –μεταξύ άλλων- οι Οδηγοί και τα Factsheets, η εκπαίδευση μέσω των workshops και των webinars και η υποστήριξη μέσω του Helpdesk και φυσικά το Zenodo.

Περισσότερες πληροφορίες για το workshop, παρουσιάσεις και βίντεο στο https://www.openaire.eu/ghent-workshop15

December 1, 2015

Σεμινάριο για τα επιστημονικά δεδομένα από το ευρωπαϊκό έργο OpenAIRE

Το πρόσφατο σεμινάριο του ευρωπαϊκού έργου OpenAIRE, που πραγματοποιήθηκε στις 28 Μαΐου στη Γάνδη, είχε ως στόχο τη διερεύνηση του ρόλου των βιβλιοθηκών αναφορικά με τη συλλογή, διαχείριση και μακροχρόνια διατήρηση των επιστημονικών δεδομένων.

Τα επιστημονικά δεδομένα, ως επί το πλείστον, συλλέγονται και αναλύονται από τους ερευνητές, ενώ στο κοινό δημοσιοποιούνται μόνο τα αποτελέσματα της έρευνας μέσα από τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιούν οι ερευνητές.

Γίνεται όμως, ολοένα και πιο αντιληπτό ότι η δημοσίευση των πρωτογενών ερευνητικών δεδομένων είναι σημαντική για πολλούς λόγους. Υπάρχουν, π.χ. περιοχές έρευνας όπου τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί είναι μοναδικά και η επανάληψη του πειράματος δεν μπορεί να αναπαραχθεί ακριβώς μέσα στις ίδιες συνθήκες. Είναι, ακόμη, σημαντικά για την επανάληψη και επαλήθευση ενός πειράματος, για χρήση στην εξελικτική διερεύνηση ενός ζητήματος και στη διεπιστημονική έρευνα. Τα επιστημονικά δεδομένα έχουν μία αυτούσια σημασία και χρήζουν επιμέλειας, μακροχρόνιας διατήρησης και ανάδειξης.

Τα επιστημονικά δεδομένα παρουσιάζουν μία μεγάλη πολυπλοκότητα ανάλογα με τον επιστημονικό τομέα από τον οποίο προέρχονται και τις πρακτικές έρευνας που ακολουθούνται, και μπορεί να περιλαμβάνουν ετερογενή δεδομένα, όπως μετρήσεις, χάρτες, ακόμη και οπτικοακουστικό υλικό. Όπως ειπώθηκε στο σεμινάριο, τα αποθετήρια έχουν να διαχειριστούν τόσο διαφορετικά δεδομένα όπως πληροφορίες που αφορούν τη δημόσια υγεία, 3D αναπαραστάσεις δεινοσαύρων ή βίντεο που καταγράφουν καβούρια σε μάχη.

Στο σεμινάριο παρουσιάστηκαν παραδείγματα επιστημονικών ροών εργασίας, μέθοδοι διαχείρισης επιστημονικών δεδομένων, έργα και αποθετήρια όπως το Zenodo που εξειδικεύονται στη διαχείριση επιστημονικών δεδομένων, κλπ.

Ορισμένα από τα ζητήματα και τα συμπεράσματα που αναδείχθηκαν στο σεμινάριο είναι τα εξής:

  • η προώθηση της σημασίας της σωστής τεκμηρίωσης των βάσεων δεδομένων από τους ίδιους τους ερευνητές
  • η απόδοση μοναδικών προσδιοριστών από τα αποθετήρια στις βάσεις δεδομένων ώστε να διευκολύνεται η αναφορά σε αυτά, η ευρεσιμότητα και η επανάχρησή τους
  • η ευαισθητοποίηση των ερευνητών για τη σημασία της κατάθεσης των δεδομένων της έρευνάς τους σε αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης
  • η δημιουργία προτυποποιημένων μεθόδων διαχείρισης των επιστημονικών δεδομένων
  • η αναφορά στοn δημιουργό της βάσης δεδομένων ως κίνητρο για την κατάθεση των δεδομένων

Οι ερευνητές θα πρέπει να κάνουν την τεκμηριωμένη κατάθεση των δεδομένων τους μέρος της ερευνητικής τους διαδικασίας. Οι βιβλιοθήκες θα πρέπει να φροντίζουν για τις μεθόδους, τα εργαλεία και τη διαδικασία της διαχείρισης, συντήρησης και ανάδειξης των δεδομένων. Θα πρέπει, ακόμη, να προσφέρουν καθοδήγηση και βοήθεια αναφορικά με τα νομικά ζητήματα που μπορεί να εγείρονται και που μπορεί να αφορούν πνευματικά ή προσωπικά δεδομένα. Τέλος, η ανάδειξη των στατιστικών της χρήσης των δεδομένων από άλλους ερευνητές μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνητρο δημοσίευσης των δεδομένων.

Τα βίντεο των παρουσιάσεων του σεμιναρίου είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο: https://www.openaire.eu/en/component/content/article/9-news-events/462-recordings-available-dealing-with-data

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση της Sarah Callaghan από την Βρετανικό Κέντρο Ατμοσφαιρικών Δεδομένων: https://vimeo.com/68046392

Διαβάστε επίσης: «Ten recommendations for libraries to get started with research data management»: http://www.libereurope.eu/sites/default/files/The%20research%20data%20group%202012%20v7%20final.pdf

Leave a Comment August 2, 2013

Κοινή δήλωση του OpenAIRE, LIBER και COAR σχετικά με τη σχεδιαζόμενη πιλοτική δράση για τα Ανοικτά Ερευνητικά Δεδομένα

Τρεις μεγάλοι οργανισμοί οι οποίοι προωθούν την Ανοικτή Πρόσβαση διατύπωσαν σε κοινή δήλωσή τους τις συστάσεις τους σχετικά με την πιλοτική δράση που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα ερευνητικά δεδομένα που θα παράγονται στο πλαίσιο του νέου χρηματοδοτικού προγράμματος για την έρευνα και την καινοτομία, Horizon 2020.

Τα έργα τα οποία χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) παράγουν πληθώρα ερευνητικών δεδομένων (π.χ. από πειράματα, προσομοιώσεις και ερωτηματολόγια). Πρόκειται, κατά κανόνα, για μικρές συλλογές δεδομένων (datasets) τα οποία βρίσκονται διασκορπισμένα σε  αποθετήρια και σκληρούς δίσκους σε όλη την Ευρώπη.

Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το πιλοτικό πρόγραμμα στόχο έχει να ενισχύσει μία κουλτούρα συμμετοχής μεταξύ ερευνητών και να διευκολύνει την επανάχρηση της πληροφορίας και την επιστήμη που βασίζεται σε δεδομένα, με την καταγραφή, ανακάλυψη, πρόσβαση και επανάχρηση των ερευνητικών δεδομένων, και τη διασύνδεσή τους με τις υπάρχουσες διεθνείς πρωτοβουλίες.

Οι τρεις φορείς αναγνωρίζουν τη σημασία της πιλοτικής δράσης για τη συνολική ενίσχυση του οικοσυστήματος των ερευνητικών δεδομένων, και προβαίνουν στις εξής συστάσεις:

#1 Τί

Η πιλοτική δράση καλύπτει όλα τα ερευνητικά δεδομένα και συναφή μεταδεδομένα τα οποία προκύπτουν από έργα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την ενίσχυση της ανακάλυψης και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων της έρευνας, κατάλληλα μεταδεδομένα πρέπει να συνοδεύουν όλες τις συλλογές δεδομένων, ανεξάρτητα από το εάν μια συλλογή δεδομένων θα γίνει διαθέσιμη με Ανοικτή Πρόσβαση. Τα αποθετήρια δεδομένων μπορούν να υποστηρίζουν την αποθήκευση παραδοτέων και αναφορών σχετικών με ένα έργο, συμπληρωματικά προς τα ερευνητικά δεδομένα.

#2 Πού

Όλα τα ερευνητικά δεδομένα πρέπει να καταγράφονται σε μητρώα και να κατατίθενται τουλάχιστον σε ένα αποθετήριο. Το αποθετήριο πρέπει:

– να παρέχει δημόσια πρόσβαση στα ερευνητικά δεδομένα, κατόπιν εγγραφής εάν κρίνεται απαραίτητο

– να διευκολύνει την αναφορά σε δεδομένα μέσα από μόνιμους προσδιοριστές (π.χ. DOI, ARK, PURL)

– να διασυνδέει τα ερευνητικά δεδομένα με τις σχετικές δημοσιεύσεις (π.χ. περιοδικά, αναφορές, κείμενα εργασίας)

– να υποστηρίζει την αναγνώριση του χρηματοδοτικού πλαισίου της έρευνας μέσα από κατάλληλα μεταδεδομένα

– να προσφέρει τη δυνατότητα διασύνδεσης με αρχεία λογισμικού

– να προσφέρει τα μεταδεδομένα με τεχνικά και νομικά ανοικτό τρόπο και με τη χρήση ευρέως χρησιμοποιούμενων προτύπων μεταδεδομένων και οδηγιών διαλειτουργικότητας, ώστε να καθιστά δυνατή την επανάχρησή τους από ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς και τρίτες υπηρεσίες.

#3 Πότε

Τα ερευνητικά δεδομένα που σχετίζονται με ερευνητικές δημοσιεύσεις πρέπει να καθίστανται διαθέσιμα στους ελεγκτές κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Παράλληλα με τη δημοσίευση κάποιας έρευνας, τα σχετικά ερευνητικά δεδομένα πρέπει να καθίστανται διαθέσιμα μέσα από ένα αποθετήριο ανοικτής πρόσβασης.

#4 Πώς

Συστήνεται η χρήση κατάλληλων ανοικτών αδειών για τα ανοικτά δεδομένα όπως (Creative Commons CC0, Open Data Commons Open Database License).

#5 Ποιός

Η ευθύνη για την κατάθεση των ερευνητικών δεδομένων που προκύπτουν από ένα έργο ανήκει στον συντονιστή του έργου.

#6 Υποστηρικτικές δράσεις

Είναι απαραίτητη μία πανευρωπαϊκή καμπάνια προώθησης των οφελών που προκύπτουν από το διαμοιρασμό των δεδομένων και της επανάχρησής τους σε ερευνητές, χρηματοδότες, πανεπιστήμια, βιβλιοθηκονόμους, και υποστηρικτικό τεχνικό προσωπικό.

Ο πιλότος πρέπει, επίσης, να προσδιορίσει τις δεξιότητες, τη γνώση και τις ανάγκες σε εκπαίδευση που χρειάζεται από όλους τους εταίρους στον κύκλο ζωής των δεδομένων.

Αναλυτικά η κοινή δήλωση των τριών οργανισμών: http://bit.ly/15BIJhu

Leave a Comment July 22, 2013

Ανοικτή Πρόσβαση στα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής έρευνας

Ένα νέο, τριετές ευρωπαϊκό έργο έρχεται να ενδυναμώσει το κίνημα της Ανοικτής Πρόσβασης σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Το OpenAIRE (Open Access Infrastructure for Research in Europe) θα παρέχει μέσω των πληροφοριακών υποδομών και των υπηρεσιών του ανοικτή πρόσβαση στα αποτελέσματα ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια ενιαία διαδικτυακή πύλη.

Στο έργο συμμετέχουν 38 φορείς από 27 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι διαθέτουν υψηλή τεχνογνωσία σε υποδομές για την Ανοικτή Πρόσβαση στη γνώση. Το OpenAIRE συντονίζεται από το Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Eθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης συμμετέχει στο έργο ως Κέντρο Ανοικτής Πρόσβασης για την Ελλάδα.

Διαβάστε περισσότερα στο σχετικό άρθρο του openaccess.gr

1 Comment September 9, 2010

Next page


Μαζί διαμορφώνουμε το “τοπίο” της Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως φορέας που δραστηριοποιείται σε θέματα τεκμηρίωσης και διάθεσης ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου, πρωτοστατεί στην προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης. Με στόχο την υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης από όσο το δυνατόν περισσότερους ελληνικούς φορείς για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους, αλλά και την ανάπτυξη διαλόγου για την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση, διαμορφώσαμε ένα χώρο συζήτησης και προβληματισμού με τη μορφή ενός blog.... Περισσότερα

RSS Εγγραφή

Σύνδεση

Πρόσφατα άρθρα

Πρόσφατα σχόλια

Ετικέτες

Αρχείο άρθρων

Σύνδεσμοι

RSS RSS (openaccess.gr)