Σεμινάριο για νέους ερευνητές Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών για την Ανοικτή Επιστήμη και τη διαχείριση ερευνητικών δεδομένων

Written by:

Open data conference

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως Εθνικός Κόμβος του OpenAIRE για την Ανοικτή Πρόσβαση (OpenAIRE NOAD), διοργάνωσε την Τρίτη 5 Ιουνίου σεμινάριο για τους νέους ερευνητές στους τομείς των ανθρωπιστικών και κοινωνικών ερευνών (ΑΚΕ) για την Ανοικτή Επιστήμη και τη Διαχείριση των Ερευνητικών Δεδομένων. Το σεμινάριο διοργανώθηκε σε συνεργασία με το ευρωπαϊκό έργο FOSTER.

Το πρώτο μέρος του σεμιναρίου, είχε ως στόχο την εισαγωγή στις έννοιες της Ανοικτής Πρόσβασης, της Ανοικτής Επιστήμης και των ερευνητικών δεδομένων. Η Nancy Pontika (FOSTER) παρουσίασε επίσης τις υποχρεώσεις των ερευνητών στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020 για την παροχή ανοικτής πρόσβασης στις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα, καθώς και τη σημασία διαχείρισης των δεδομένων βάσει των αρχών FAIR. Έμφαση δόθηκε επίσης στο θέμα των αδειών, με ιδιαίτερη αναφορά στις άδειες creative commons και τους διαφορετικούς τύπους αυτών. Η παρουσίαση ολοκληρώθηκε με την ανάδειξη των ωφελειών που προκύπτουν από την Ανοικτή Επιστήμη/ Ανοικτή Πρόσβαση για τους ερευνητές.

Η Iryna Kuchma (FOSTER) παρουσίασε από την πλευρά της σειρά δράσεων και διαθέσιμο υλικό που έχει αναπτυχθεί από το FOSTER για την υποστήριξη και την κατάρτιση/ εκπαίδευση των ερευνητών κατά την εφαρμογή στην πράξη της Ανοικτής Επιστήμης. Έμφαση δόθηκε σε ζητήματα όπως η προστασία των δεδομένων, ζητήματα ηθικής, μεθόδων ανωνυμοποίησης καθώς και παρουσίασης εργαλείων για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών. Το πρώτο μέρος ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση από την Έλλη Παπαδοπούλου (OpenAIRE) της ευρωπαϊκής υποδομής OpenAIRE, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο δίκτυο των εθνικών κόμβων και στους τρόπους υποστήριξης της ερευνητικής κοινότητας μέσω της ποικιλίας των δράσεων και υπηρεσιών που προσφέρει.

Το δεύτερο μέρος του σεμιναρίου είχε διαδραστικό χαρακτήρα, δίνοντας με τον τρόπο αυτό στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να παρουσιάσουν τις πρακτικές που ακολουθούν για την παροχή Ανοικτής Πρόσβασης στις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα τους και να θέσουν ερωτήματα που προκύπτουν κατά τη διαδικασία αυτή. Οι διαφορετικοί τύποι δεδομένων που διαχειρίζονται οι συμμετέχοντες έδωσε αφορμή για μια ιδιαίτερα γόνιμη συζήτηση και ανταλλαγή εμπειριών και ιδεών. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της μακροχρόνιας διαφύλαξης των δεδομένων, μετά την ολοκλήρωση του έργου στο πλαίσιο του οποίου παράγονται τα δεδομένα.

Στο τρίτο μέρος, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μάθουν για χρηματοδοτικές ευκαιρίες στους τομείς των ΑΚΕ στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020, καθώς και για ευκαιρίες δικτύωσης με άλλους ερευνητές. Ειδικότερα, ο Henry Scott (Εθνικό Σημείο Επαφής του Ορίζοντα 2020) παρουσίασε ευκαιρίες στις θεματικές «Κοινωνικές Προκλήσεις 6: Η Ευρώπη σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο- κοινωνίες χωρίς αποκλεισμούς, καινοτόμες και σκεπτόμενες», «Επιστήμη με την κοινωνία για την κοινωνίας», καθώς και τις δράσεις Marie Sklodowska Curie και τις ευκαιρίες που παρέχει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC). Ο Δημήτρης Μαραγκός (ΕΚΤ) παρουσίασε την πρωτοβουλία «Γέφυρες Γνώσης και Συνεργασίας» η οποία βασίζεται σε τρεις άξονες: τη δικτύωση και την συνεπακόλουθη επίτευξη συνεργασιών μέσω της  δημιουργίας ενός παγκόσμιου δικτύου Ελλήνων επιστημόνων, επαγγελματιών και επιχειρηματιών, την ενημέρωση για χρηματοδοτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και την χαρτογράφηση των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό.

Το σεμινάριο επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας και των νέων ερευνητών ειδικότερα για την Ανοικτή Επιστήμη/ Ανοικτή Πρόσβαση, καθώς και την προθυμία υιοθέτησης της Ανοικτής Πρόσβασης στο πλαίσιο των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων. Ανέδειξε επίσης τη σημασία διοργάνωσης παρόμοιων δράσεων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και κατάρτισης. Στο πλαίσιο αυτό, το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων για επικοινωνία με τις διοικήσεις και τις βιβλιοθήκες των φορέων τους με στόχο τη διερεύνηση διοργάνωσης αντίστοιχων δράσεων αποτιμάται ως ιδιαίτερα θετικό βήμα για την προώθηση της Ανοικτής Επιστήμης.

Περισσότερες πληροφορίες για την εκδήλωση διαθέσιμες εδώ

June 12, 2018

«Ανοικτή Επιστήμη και ο Ρόλος των Αποθετηρίων»: Συμπεράσματα της Ημερίδας του Πανεπιστημίου Κύπρου

Written by:

CY

Η Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου, ως Εθνικό Γραφείο Ανοικτής Πρόσβασης του πανευρωπαϊκού προγράμματος OpenAIRE (NOAD), σε συνεργασία με τα Εθνικά Σημεία Αναφοράς για το θέμα της Ανοικτής Πρόσβασης (OA NPRs) και συγκεκριμένα, το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας Κύπρου και τη Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Συντονισμού και Ανάπτυξης, πραγματοποίησαν στις 9 και 10 Μαΐου, εκδήλωση με τίτλο, “OpenAIRE Cyprus National Workshop 2018/ Open Science and the role of repositories”.  Η εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, είχε ως κύριο στόχο την κάλυψη των αναγκών ενημέρωσης και επιμόρφωσης ερευνητών, χρηματοδοτών έρευνας, υπηρεσιών υποστήριξης έρευνας, βιβλιοθηκονόμων και διαχειριστών αποθετηρίων, για τις νέες εξελίξεις στα θέματα της Ανοικτής Επιστήμης, της Ανοικτής Πρόσβασης, τις υπηρεσίες που προσφέρονται προς αξιοποίηση από Ευρωπαϊκά και τοπικά δίκτυα καθώς και τεχνικά θέματα που αφορούν τη σύσταση και ανάπτυξη αποθετηρίων συμβατών με Ευρωπαϊκές προδιαγραφές, προς όφελος της τοπικής ερευνητικής κοινότητας.

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Οικονομικών και Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου και η Διευθύντρια έρευνας, Καινοτομίας και Δια Βίου Μάθησης, της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης, κα Ιωάννα Κλεάνθους.

Ακολούθως, πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις, από τη Δρ Μαρίνα Αγγελάκη από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης της Ελλάδος, η οποία με το ρόλο της ως Διαχειρίστρια της διεργασίας διαχείρισης πολιτικών Ανοικτής Πρόσβασης του προγράμματος OpenAIRE, μίλησε για τις τρέχουσες εξελίξεις στο θέμα της Ανοικτής Επιστήμης, ενώ έδωσε κατευθυντήριες γραμμές στη διαμόρφωση πολιτικών τόσο σε Ιδρυματικό όσο και σε Εθνικό επίπεδο (Παρουσίαση ΜΑ). Ακολούθως, η Δρ Λήδα Σκουφάρη Θεμιστού, ως εκπρόσωπος του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας και Εθνικό Σημείο Αναφοράς για θέματα Ανοικτής Πρόσβασης, μίλησε για την υιοθέτηση της Εθνικής Πολιτικής Ανοικτής Πρόσβασης στην Επιστημονική Πληροφόρηση στην Κυπριακή Δημοκρατία, στο πρόγραμμα χρηματοδότησης έρευνας του ΙΠΕ RESTART 2016-2020 (Παρουσίαση ΛΣΘ). Το πρώτο μέρος της εκδήλωσης, έκλεισε η Δρ Μαρία Μιχαλοπούλου, ερευνήτρια και μέλος της ομάδας διαμόρφωσης πολιτικής Ανοικτής Πρόσβασης, του Κέντρου Αριστείας ΚΟΙΟΣ, η οποία μίλησε αφενός για τα οφέλη της Ανοικτής Πρόσβασης για την ερευνητική κοινότητα (από την άποψη του ερευνητή) και αφετέρου για την σοβαρότητα που δίνεται από το κέντρο στο κομμάτι της Ανοικτής Γνώσης, εφόσον αποτελεί έναν από τους πυλώνες του. Η παρουσίαση της Δρ Μιχαλοπούλου, ολοκληρώθηκε με την αναφορά στην εξαίρετη και παραδειγματική εργασία που πραγματοποιείται από το ΚΟΙΟΣ για τη διάχυση της παραγόμενης ερευνητικής δραστηριότητας και για τα βήματα που ακολουθούνται για την εφαρμογή της σχετικής πολιτικής.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης, οι ομιλίες ξεκίνησαν με την παρουσίαση της κας Σύλβιας Κουκουνίδου, ως Κυπριακό Εθνικό Γραφείο Ανοικτής Πρόσβασης του προγράμματος OPENAIRE, η οποία παρουσίασε τις υπηρεσίες και τις υφιστάμενες υποδομές που υπάρχουν από άποψη αποθετηρίων τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο αλλά και τις υπηρεσίες και την καθοδήγηση που παρέχει το πρόγραμμα OPENAIRE προς ερευνητές και διαχειριστές αποθετηρίων. Ακολούθως, η κα Susanna Mornati, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας 4Science, με πολύχρονη εμπειρία σε θέματα αποθετηρίων και σημαντική συμβολή στην υλοποίηση υποδομών Ανοικτής επιστήμης, συμβατών με τις Ευρωπαϊκές πολιτικές και ανάγκες, μίλησε για γενικά, ειδικά και τεχνικά θέματα αποθετηρίων, χρησιμοποιώντας υπαρκτά παραδείγματα στο Ευρωπαϊκό και Κυπριακό περιβάλλον (Παρουσίαση SM).

Οι παρουσιάσεις της πρώτης μέρας ολοκληρώθηκαν με την παρουσίαση του κου Matthew Buys, ο οποίος μίλησε για το εργαλείο ORCID και τη σημαντικότητα ενσωμάτωσης του στον κύκλο της ερευνητικής ζωής, το οποίο μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο τον ίδιο τον ερευνητή όσο και το Ινστιτούτο έρευνας που τον απασχολεί, με στόχο την σωστή κατανομή του ερευνητικού έργου και παραγωγής του κάθε φορέα έρευνας και βεβαίως τη συμβολή του στο κομμάτι της υιοθέτησης της Ανοικτότητας των αποτελεσμάτων έρευνας (Παρουσίαση MB).

Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε με επίλυση αποριών, συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων των παρευρισκομένων.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, στις 10 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση της διευρυμένης ομάδας εργασίας για την Ανοικτή Πρόσβαση, η οποία κλήθηκε να συζητήσει για θέματα Ιδρυματικών πολιτικών και προτάσεις για πιθανή αναθεώρηση της Εθνικής Πολιτικής, που εγκρίθηκε από το υπουργικό Συμβούλιο στις 25 Φεβρουαρίου 2016. Το συντονισμό της συζήτησης για το πρώτο μέρος είχε η Δρ Μαρίνα Αγγελάκη του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, η οποία μέσα από τη συζήτηση έδωσε καθοδήγηση για τα σημεία που πρέπει να αναφέρονται σε ένα κείμενο Ιδρυματικής πολιτικής, ώστε να ακολουθεί και να συμβαδίζει με τις τρέχουσες Ευρωπαϊκές πολιτικές και εξελίξεις.

Στη συνέχεια, η συζήτηση προχώρησε στο θέμα της πιθανής αναθεώρησης της Εθνικής πολιτικής. Τη συζήτηση συντόνισε η κα Ιωάννα Κλεάνθους με την ομάδα της (κα Μαρία Ποιητή και κα Ειρήνη Γεωργαλλά) από τη Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης, και την Δρ Λήδα Σκουφάρη Θεμιστού από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας. Στο δεύτερο αυτό μέρος της συζήτησης, ακούστηκαν απόψεις και προτάσεις στα θέματα που πιθανόν να χρήζουν αναθεώρησης στο κείμενο της Εθνικής πολιτικής.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με τα πορίσματα της ολοήμερης συζήτησης. Κατά κοινή παραδοχή η συζήτηση υπήρξε ιδιαίτερα χρήσιμη και παραγωγική.

Εν κατακλείδι, για ακόμη μια φορά αποδείχθηκε η αξιόλογη συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων, η οποία επιβεβαιωμένα αποδίδει καρπούς και άριστα αποτελέσματα, προς όφελος της τοπικής και ευρύτερης κοινωνίας.

 

Το παραπάνω blogpost είναι της Σύλβιας Κουκουνίδου, Coordinator of Digital and Archives Office, Library-University of Cyprus, OpenAire 2020 NOAD

May 14, 2018

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής υποστήριξης των κρατών μελών για τη μετάβαση στην Ανοικτή Επιστήμη

Written by:

science2

Στις 25 Απριλίου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την αναθεώρηση της Σύστασης του 2012 για την πρόσβαση στις επιστημονικές πληροφορίες και τη διαφύλαξή τους ως τμήμα της στρατηγικής για την Ψηφιακή Ενιαία Αγορά. Η αναθεώρηση επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδει η Επιτροπή στην Ανοικτή Επιστήμη και περιγράφει τις πολιτικές για την ανοικτή πρόσβαση στις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα τις οποίες καλούνται να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη. Όπως επεσήμανε ο Carlos Moedas, Ευρωπαίος Επίτροπος για την Έρευνα, την Επιστήμη και την Καινοτομία, η αναθεωρημένη Σύσταση παρέχει ισχυρή καθοδήγηση στα κράτη μέλη προκειμένου να επιτύχουν τον στόχο της άμεσης ανοικτής πρόσβασης έως το 2020.

Η αναθεωρημένη Σύσταση λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις των τελευταίων ετών όπως η διαχείριση των επιστημονικών δεδομένων (καθώς και η εφαρμογή των αρχών  FAIR/ Findable-Accessible-Interoperable-Reusable στη διαχείριση των επιστημονικών δεδομένων), η άντληση κειμένων και δεδομένων (Text and Data Mining) και τα τεχνικά πρότυπα τα οποία επιτρέπουν την επανάχρηση της επιστημονικής πληροφορίας. Δίνει επίσης σημασία στις υποδομές, καθώς και στην καλλιέργεια των απαιτούμενων δεξιοτήτων μέσω της ανάπτυξης σχετικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης των ερευνητών, αλλά και την υιοθέτηση κινήτρων και ανταμοιβών σε όσους συμβάλλουν μέσω των πρακτικών τους στην προώθηση του παραδείγματος της Ανοικτής Επιστήμης. Ιδιαίτερη επίσης σημασία έχει η αναφορά στην ανάγκη διασφάλισης διαφάνειας στις συμφωνίες με τους εκδότες (είτε αυτό αφορά τα big deals ή offsetting deals).

Συνολικά, η Σύσταση του 2018 παρέχει έναν οδικό χάρτη ο οποίος υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα, αλλά εξετάζει επίσης ζητήματα που αφορούν τις υποδομές, την εκπαίδευση, την παροχή κινήτρων. Τα κράτη μέλη καλούνται από την πλευρά τους να συντονίσουν τις δράσεις για την προώθηση των θεμάτων που περιλαμβάνονται στη Σύσταση καταρτίζοντας εθνικά σχέδια δράσης με συγκεκριμένους στόχους, καθώς και να υποβάλουν έκθεση με την πρόοδο που έχει συντελεστεί 18 μήνες μετά τη δημοσίευση της Σύστασης και στη συνέχεια κάθε δυο έτη.

Περισσότερες πληροφορίες: https://ec.europa.eu/info/news/new-commission-guidance-supports-eu-member-states-transition-open-science-2018-apr-25_en

May 2, 2018

Ενισχύοντας την ισότητα των φύλων και την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις πολιτικές για την Ανοικτή Επιστήμη και την Ανοικτή Καινοτομία

Written by:

GenderAction_1

Το ευρωπαϊκό έργο GENDERACTION (GENDer equality in the ERA Community To Innovate policy implementation) ανέλυσε τη διάσταση του φύλου στις πολιτικές για την Ανοικτή Επιστήμη και την Ανοικτή Καινοτομία. Τα αποτελέσματα αποτυπώνονται σε μελέτη η οποία θα δημοσιευθεί σύντομα.

Η μελέτη ανέδειξε ότι στην πλειονότητα των κειμένων και αναλύσεων για θέματα Ανοικτής Επιστήμης/  Ανοικτής Καινοτομίας η διάσταση του φύλου απουσιάζει. Η συμπερίληψή τους θα είχε ωστόσο θετικό αντίκτυπο στην προώθηση του στόχου της ισότητας των φύλων, την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στον τομέα της έρευνας και την καταπολέμηση των προκαταλήψεων λόγω φύλου. Λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση αυτή, η μελέτη αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια εξέτασης των σχέσεων μεταξύ Ανοικτής Επιστήμης/ Ανοικτής Καινοτομίας και φύλου με στόχο τη συμβολή στην ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ των δύο προτεραιοτήτων πολιτικής του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η μελέτη επεξεργάστηκε συστάσεις οι οποίες κατηγοριοποιήθηκαν σε πέντε δράσεις προτεραιοτήτων:

  1. Δημιουργία συνεργιών μεταξύ του στόχου της ισότητας των φύλων και της Ανοικτής Επιστήμης/ Ανοικτής Καινοτομίας, καθώς και ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις πολιτικές Ανοικτής Επιστήμης/ Ανοικτής Καινοτομίας
  2. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε θέματα φύλου στο πλαίσιο της Ανοικτής Επιστήμης/ Ανοικτής Καινοτομίας και σε θέματα όπως η ανοικτή αξιολόγηση (open peer review), οι τυχόν διαφοροποιήσεις στην παροχή ανοικτής πρόσβασης ανάλογα με το φύλο
  3. Αξιολόγηση των πρακτικών των χρηματοδοτών και φορέων έρευνας, καθώς και του βαθμού στον οποίο η Ανοικτή Επιστήμη/ Ανοικτή Καινοτομία αμβλύνει τις διαφορές μεταξύ φύλων και επιδρά στην αξιολόγηση των ερευνητών
  4. Ενθάρρυνση πρακτικών χρηματοδοτών και φορέων έρευνας με στόχο το διαμοιρασμό προδημοσιεύσεων (preprints) που παρουσιάζουν τα αποτελέσματα ερευνών σε θέματα φύλου ή που ενσωματώνουν τη διάσταση του φύλου και την υιοθέτηση της διαχείρισης των δεδομένων με βάση το φύλο βάσει των FAIR αρχών
  5. Διασφάλιση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου και της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στο πλαίσιο καινοτόμων έργων

Λίγα λόγια για το GENDERACTION:

Το GENDERACTION χρηματοδοτείται από τον Ορίζοντα 2020 και έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ομάδας εκπροσώπων των κρατών-μελών για την υποστήριξη των πολιτικών ισότητας των φύλων στην έρευνα, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την αμοιβαία μάθηση.

Περισσότερα για το έργο εδώ: http://genderaction.eu/

April 3, 2018

OpenAIRE Advance: Ένας πυλώνας του Ευρωπαϊκού Νέφους για την Ανοικτή Επιστήμη

Written by:

OPENAIRE 2020

Το OpenAIRE εισήλθε σε μια νέα δημιουργική περίοδο μέσω της έναρξης, από την 1η Ιανουαρίου 2018, του ευρωπαϊκού έργου OpenAIRE Advance το οποίο συνεχίζει την αποστολή του OpenAIRE για την υποστήριξη της Ανοικτής Επιστήμης/ Ανοικτής Πρόσβασης στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Η ενδυνάμωση του παραδείγματος της Ανοικτής Επιστήμης επιδιώκεται μέσω της περαιτέρω ενίσχυσης της υφιστάμενης υποδομής η οποία αποτελείται από το δίκτυο εθνικών κόμβων (National Open Access Desks/ NOADs) και το δίκτυο των τεχνικών υπηρεσιών, αναδεικνύοντας με τον τρόπο αυτό το OpenAIRE ως μια αξιόπιστη ηλεκτρονική υποδομή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Νέφους για την Ανοικτή Επιστήμη (European Open Science Cloud/EOSC).

Στην νέα αυτή περίοδο, ο ρόλος των NOADs (τα οποία αποτελούν την ραχοκοκαλιά του OpenAIRE) θα ενισχυθεί περαιτέρω, με στόχο να ενδυναμωθεί η παρουσία τους σε εθνικό επίπεδο και να αναπτυχθούν οι δεξιότητές τους προκειμένου να αποτελέσουν κεντρικούς δρώντες στα εθνικά οικοσυστήματα Ανοικτής Επιστήμης. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη των ικανοτήτων τους μέσω της λειτουργία ομάδων εργασίας σε επιμέρους θεματικές (πολιτικές, διαχείριση ερευνητικών δεδομένων, νομικά ζητήματα, εξόρυξη κειμένου και δεδομένων) και η διεύρυνση της λειτουργίας του Helpdesk με την προσθήκη υποστηρικτικού και εκπαιδευτικού υλικού. Σε τεχνικό επίπεδο, το έργο θα επικεντρωθεί στη λειτουργία των TRL8/9 υπηρεσιών και τη ριζική αναβάθμισή τους μέσω της βελτιστοποίησης της απόδοσης και της λειτουργικότητας τους,  καθώς και την υιοθέτηση κύριων δεικτών επιδόσεων (KPIs).

Η προβλεπόμενη συνεργασία με το Elixir-Gr, DARIAH-DE και EPOS-IT θα δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας μέσω της προσέγγισης «η Ανοικτή Επιστήμη ως υπηρεσία». Την ίδια στιγμή, η πρόσβαση σε ένα ιδιαίτερα ευρύ δίκτυο σχολείων θα θέσει τα θεμέλια για την αξιοποίηση από την πλευρά της επιστήμης των πολιτών των ωφελειών της Ανοικτής Επιστήμης, ενώ η λειτουργία του προγράμματος ανοικτής καινοτομίας θα φέρει το OpenAIRE εγγύτερα με την βιομηχανία.

Τέλος, το OpenAIRE θα ενισχύει τον διεθνή ρόλο του μέσω της διεύρυνσης των συνεργασιών του με τη Λατινική Αμερική, την Ιαπωνία, τον Καναδά και την Αφρική.

Η επίσημη έναρξη του έργου πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα μεταξύ 17-19 Ιανουαρίου, παρουσία του συνόλου των εταίρων του έργου.

Περισσότερα για το OpenAIRE Advance: https://www.openaire.eu/advance

January 26, 2018

Europeana 10 χρόνια μετά: 50 εκατομμύρια τεκμήρια ευρωπαϊκού πολιτισμού σε μια πύλη αναζήτησης. How are we doing?

Written by:

EU_basic_logo_portrait_black

Από τις 20 Νοεμβρίου του 2008, όταν ξεκίνησε δημόσια την ύπαρξή της (και για την επόμενη δεκαετία) η ευρωπαϊκή αυτή πύλη πολιτισμού αποτέλεσε μια κινητήρια δύναμη για τους φορείς μνήμης και πολιτισμού της Ευρώπης καταρχάς για να συνομιλήσουν και κατά δεύτερο λόγο για να ψηφιοποιήσουν, να τεκμηριώσουν, να συσσωρεύσουν και να δημοσιεύσουν το ψηφιακό τους περιεχόμενο.

Η Europeana συνέβαλε σε σημαντικό βαθμό στην ανάπτυξη μίας κοινής συνείδησης,  όχι μόνο στην κοινότητα των μουσείων, των βιβλιοθηκών και των αρχείων της Ευρώπης, αλλά και των πολιτών και των κοινοτήτων καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Ενέπλεξε φορείς και πολίτες σε μία δημιουργική αλληλεπίδραση με την ευρωπαϊκή και εθνική πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και στη δημιουργία δικτύων συνεργασίας και επανάχρησης περιεχομένου. Ταυτόχρονα, ανέδειξε την αξία της συνύπαρξης ετερογενούς ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου και τις δυνατότητες πολλαπλών αφηγήσεων για αντικείμενα και μαρτυρίες του πολιτισμού μας.

Για το χώρο του πολιτισμού λειτούργησε καταλυτικά, τόσο διαμοιράζοντας καλές πρακτικές και τεχνογνωσία σχετικά με τη συσσώρευση περιεχομένου, όσο και συμμετέχοντας σε παν-ευρωπαϊκά έργα πολλαπλών εταίρων με θεματική έμφαση στη μόδα, τη μουσική, τη φωτογραφία και την κοινή μας κληρονομιά. Για τους φορείς μνήμης λειτούργησε ως μοντέλο για την υιοθέτηση προτύπων τεκμηρίωσης και διαλειτουργικότητας, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, ώθησε τη δημιουργία νέων θεματικών συσσωρευτών ενισχύοντας την προβολή, ανάδειξη και χρήση επιστημονικού ή εκπαιδευτικού περιεχομένου. Η αδειοδοτική της πολιτική, σε συνδυασμό με το κίνημα της ανοικτής πρόσβασης και τη χρήση αδειών «Creative Commons» συνέβαλαν τόσο στη κυκλοφορία του υλικού όσο και στη προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών από αθέμιτη ή μη εξουσιοδοτημένη χρήση.

Η ομάδα της Europeana είναι βαθιά, ακλόνητα, οπαδοί του ευρωπαϊκού ιδεώδους. Το πρώτο πράγμα που βλέπει κάποιος όταν μπει στον ιστότοπο της Europeana για επαγγελματίες και φορείς είναι η αποστολή τους: “Πιστεύουμε ότι η πρόσβαση σε μια κοινή κληρονομιά – είτε σε μουσική, βιβλία, ταινίες, τέχνη ή κοινωνικό ιστορικό – κάνει τις ζωές των ανθρώπων πιο πλούσιες”. Για αυτό και ηγήθηκαν μεγάλων έργων όπως για παράδειγμα το «Europeana 1914-1918 – επίσημες και ανεπίσημες ιστορίες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου» το οποίο συγκέντρωσε στην πλατφόρμα της Europeana ένα συγκλονιστικό αρχείο από δεκάδες ευρωπαϊκούς οργανισμούς μνήμης το οποίο συγκίνησε, ενημέρωσε και ενέπνευσε και ακόμα ενεργά συλλέγει υλικό από πολίτες και φορείς, καλώντας τους να ανεβάσουν τις ιστορίες τους ή ψηφιακά αρχεία (φωτογραφίες, γράμματα, ηχητικά αποσπάσματα, κλπ.). Και επειδή η ομάδα της Europeana είναι σοβαρότατοι επαγγελματίες, αποτιμούν και αξιολογούν τη δουλειά τους και τον αντίκτυπό της με τις εμπλεκόμενες κοινότητες. Ορισμένες πτυχές της αξιολόγησης αυτής μπορείτε να βρείτε στις αναφορές που δημοσιεύουν.

Δέκα χρόνια μετά το ξεκίνημά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα η Γενική Διεύθυνση Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών (DG CNECT), ξεκινά διαβούλευση για το ρόλο και τη δράση της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Europeana για να σχεδιάσει τη στρατηγική της επόμενης φάσης. Η διαβούλευση έχει σε αυτή τη φάση τη μορφή ενός ερωτηματολογίου, το οποίο καλούνται να συμπληρώσουν τόσο οι πολίτες, οι οποίοι τη χρησιμοποιούν, όσο και οι φορείς οι οποίοι έχουν συμμετάσχει προσφέροντας ψηφιακό περιεχόμενο ή με συμμετοχή στο δίκτυο.

Στο ΕΚΤ συμπληρώσαμε το ερωτηματολόγιο, το οποίο μπορείτε να βρείτε και να συμπληρώσετε εδώ, και με την αφορμή αυτή αναλογιστήκαμε τη σχέση μας με τη Europeana. Ως πάροχος εθνικής εμβέλειας του περιεχομένου που συλλέξαμε στο συσσωρευτή SearchCulture.gr, περιεχόμενο που προήλθε από δημόσια χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τελευταίου ΕΣΠΑ για τον πολιτισμό, συνεργαστήκαμε στενά με την ομάδα της Europeana. Μέχρι σήμερα έχουμε δημοσιεύσει στη Europeana λίγο περισσότερα από 45 χιλιάδες τεκμήρια και έπονται περισσότερα. Φυσικά, σε σύγκριση με χώρες όπως η Νορβηγία, η οποία είναι νούμερο ένα πάροχος με πάνω από 5 εκατομμύρια τεκμήρια, έχουμε πολλή δουλειά ακόμα να κάνουμε! Αλλά συνεχίζουμε, έχοντας μάθει πολλά από τη Europeana και από τις συνεργασίες οι οποίες στοχεύουν στον εμπλουτισμό της. Ένα πράγμα που μάθαμε είναι ότι η ποιότητα είναι καλύτερη από την ποσότητα. Για αυτό και τα τεκμήρια που στέλνουμε έχουν περάσει σημασιολογικό εμπλουτισμό και δημοσιεύονται πλέον με άρτια τεκμηρίωση στην πύλη της. Μια από τις κριτικές για τη Europeana, αξίζει να αναφερθεί, ήταν η όχι και τόσο καλή ποιότητα της τεκμηρίωσης, η οποία μπορεί να βάλει περιορισμούς στην  επιθυμούμενη επανάχρηση. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, το περιεχόμενο που δίνουμε στη Europeana περνάει από μια σειρά ελέγχων και πιστοποιήσεων συμμόρφωσης με διεθνή πρότυπα και προδιαγραφές. Σε συνεργασία με την Ψηφιακή Σύγκλιση, όλο το δημόσια χρηματοδοτούμενο περιεχόμενο της τελευταίας πρόσκλησης, ελέγχθηκε μέσω αυτών των ροών εργασιών βελτιστοποίησης και, καθαρό και περιποιημένο πλέον, πέρασε στη Europeana.

Σας παροτρύνουμε να χρησιμοποιήσετε την Europeana και να συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο. Είναι μια ευκαιρία να έχουμε όλοι εμείς που εμπλεκόμαστε με τον πολιτισμό ένα ρόλο να παίξουμε στη διαμόρφωση του μέλλοντος της ευρωπαϊκής ψηφιακής βιβλιοθήκης.

Καταληκτική ημερομηνία για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου είναι η 14η Ιανουαρίου 2018.

Η ομάδα συσσώρευσης του ΕΚΤ

January 12, 2018

Ανοικτή Πρόσβαση και Μουσεία: με δειλά βήματα προς τα μπροστά

Written by:

DT4626

Η έννοια της Ανοικτής Πρόσβασης είναι συνδεδεμένη με την επιστήμη- στο χώρο του πολιτισμού μεταφράζεται ανάλογα με το πεδίο εφαρμογής. Για τα μουσεία, εδώ και μερικές δεκαετίες η έννοια της προσβασιμότητας συνδέθηκε με τη φυσική και διανοητική πρόσβαση στο χώρο και στο περιεχόμενο του μουσείου. Η Διεθνής Επιτροπή Μουσείων (ICOM) ορίζει τα μουσεία ως «μη κερδοσκοπικά, μόνιμα όργανα στην υπηρεσία της κοινωνίας και της ανάπτυξής της, ανοικτά στο κοινό, τα μουσεία συλλέγουν, συντηρούν, μελετούν, επικοινωνούν και εκθέτουν την υλική και άυλη κληρονομιά της ανθρωπότητας και του περιβάλλοντος της για σκοπούς εκπαίδευσης, σπουδής και απόλαυσης “(2007).

Μέχρι πρόσφατα, η έννοια της ανοικτής πρόσβασης αφορούσε μόνο στην άρση των εμποδίων που περιορίζουν το δημόσιο, κοινωφελή ρόλο τον οποίο τα μουσεία έχουν στη ζωή μιας κοινότητας. Αυτοί οι φραγμοί μπορεί να είναι φυσικοί, αισθητικοί, πνευματικοί, οικονομικοί, πολιτιστικοί, συναισθηματικοί, συμπεριφορικοί ή απλά έλλειψη πληροφορίας. Τα φυσικά εμπόδια αντιμετωπίστηκαν στα τέλη του προηγούμενου αιώνα νομοθετικά, με θέσπιση νόμων για την Προσβασιμότητα, όπως πχ με το Disability Discrimination Act 1995 (c 50) στη Μ. Βρετανία, στο πλαίσιο του οποίου έγιναν σημαντικά έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας σε ιστορικά κτήρια, μουσεία και βιβλιοθήκες.

Οι αρχές της προσβασιμότητας επεκτάθηκαν και σε επίπεδο πολιτικής εκθέσεων, μουσειολογικής ερμηνείας, ψηφιακών υπηρεσιών κ.α. Τα ίδια τα έργα, αλλά και οι λεζάντες τους, κατέβηκαν στο σωστό ύψος για θέαση από επισκέπτες σε αναπηρικά αμαξίδια ή από το ύψος ενός παιδιού, οι ηχητικοί οδηγοί και τα πολυμεσικά ερμηνευτικά συστήματα μεταφράστηκαν στη BSL (Βritish Sign Language) και σε Braille, όπου είχε εφαρμογή, ακόμα και η διανοητική πρόσβαση βελτιώθηκε με κατευθυντήριες γραμμές για συγγραφή ερμηνευτικού περιεχομένου σε επίπεδο κατανόησης 14 ετών για το γενικό κοινό και εγκεκριμένο μέγεθος γραμματοσειράς το 16 (για άτομα με περιορισμένη όραση). Θυμάμαι ότι το 2003 στην TATE όλη η ομάδα που είχε επαφή με το κοινό εκπαιδευτήκαμε σε τεχνικές «προσβάσιμης επικοινωνίας» (access training) και τεχνικές ‘oral description’, μια μέθοδο περιγραφής ενός έργου τέχνης σε άτομα με περιορισμούς όρασης. Η προσβασιμότητα δεν αφορούσε μόνο άτομα με ειδικές ανάγκες, αλλά και μετανάστες, απομονωμένες ethnic κοινότητες, έφηβες μητέρες και άλλες ευπαθείς ομάδες, για τις οποίες πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένα outreach και diversity προγράμματα για να τους προσκαλέσουν να έρθουν και να διαδράσουν με το περιεχόμενο και τους χώρους του μουσείου. Ακόμα και οι τουρίστες αντιμετωπίστηκαν ως ευπαθής ομάδα, με την έννοια ότι είναι σε μια ξένη χώρα και έχουν το δικαίωμα πρόσβασης, ειδικά σε μουσεία με περιεχόμενο που προέρχεται πολιτιστικά από τις χώρες τους[1].

 
Η βελτίωση της πρόσβασης στα μουσεία, ενσωματώνοντας την ένταξη και την ποικιλομορφία, προϋποθέτει τη χρήση δημιουργικών ιδεών για την αντιμετώπιση των φυσικών, πνευματικών και κοινωνικών εμποδίων που εμποδίζουν τους πολίτες να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες ενός μουσείου. Οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μουσεία κυμαίνονται από την τήρηση των νομοθετικών απαιτήσεων των διατηρητέων κτιρίων μέχρι την κατανόηση και την κάλυψη των διαφορετικών αναγκών διαφορετικών ανθρώπων. Στις προκλήσεις αυτές ήρθε να προστεθεί η πρόκληση του ψηφιοποιημένου περιεχομένου που διαθέτουν τα μουσεία στο διαδίκτυο.

Από τη μια, η πώληση των δικαιωμάτων αναπαραγωγής των έργων των μουσείων πρόσφερε έναν σημαντικό οικονομικό πόρο, ειδικά την εποχή μείωσης των κρατικών επιδοτήσεων και πίεσης για ελεύθερη είσοδο, που ευθυγραμμίζεται με τη νομοθεσία για προσβασιμότητα σε πολιτιστικό περιεχόμενο.

Από την άλλη, όλο και πιο συχνά, χρηματοδοτική προϋπόθεση για έργα ψηφιοποίησης ή προϋπόθεση διάθεσής τους σε συσσωρευτές όπως η Europeana είναι να δίνουν τα μουσεία ανοικτά τα μεταδεδομένα τους και τις εικόνες προεπισκόπησης, αλλά και τα ψηφιακά αρχεία υψηλής ανάλυσης, τα οποία ήταν, μέχρι πρόσφατα, το κατεξοχήν «προϊόν» των μουσείων, για χρήση σε εκδόσεις, καταναλωτικά προϊόντα, σουβενίρ κ.α.. Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας διεθνής διάλογος στην κοινότητα των μουσείων για την Ανοικτή Πρόσβαση σε ψηφιακό περιεχόμενο, με ένθερμους υποστηρικτές και σκεπτικιστές να αντιπαραβάλλουν επιχειρήματα.

Οι αρχές της Ανοικτής Πρόσβασης όπως διατυπώνονται για το επιστημονικό περιεχόμενο ευθυγραμμίζονται με τους γενικούς στόχους των μουσείων – δηλαδή τη βελτίωση της εκπαίδευσης και της διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς – επειδή η βελτίωση της πρόσβασης στις συλλογές τους είναι τόσο σημαντική για την προώθηση αυτών των στόχων. Πολλά μουσεία εναρμονίστηκαν και εισήγαγαν πολιτικές, όπως π.χ. το Metropolitan[2] στη Νέα Υόρκη, «απελευθερώνοντας» όπως είπαν στην επικοινωνιακή τους καμπάνια 200.000 έργα τέχνης που ανήκουν στο ‘public domain’. Το Rijksmuseum στην Ολλανδία δεσμεύτηκε να ψηφιοποιήσει όλες τις συλλογές του (ένα εκατομμύριο έργα τέχνης) μέχρι το 2020. Σήμερα υπάρχουν 200.000+ έργα τέχνης στον δημόσιο τομέα και 40.000 + έργα τέχνης με πνευματικά δικαιώματα διατίθενται ηλεκτρονικά. Εάν ένα έργο τέχνης εμπίπτει στην κατηγορία περιορισμού (π.χ. αν ζει ο καλλιτέχνης του ή δεν έχουν περάσει 70 χρόνια από το θάνατό του) το μουσείο επιχειρεί να συνάψει συμφωνία με τον καλλιτέχνη / κάτοχο πνευματικών δικαιωμάτων για να επιτρέψει τη δημοσίευση μιας εικόνας υψηλής ανάλυσης στον ιστότοπό του.

Τα περισσότερα μουσεία όμως χρησιμοποιούν μια από τις πιο «κλειστές» άδειες χρήσης Creative Commons. Οι πιο κλειστές άδειες επιτρέπουν τη χρήση, με αναφορά του δημιουργού, αλλά δεν επιτρέπουν εμπορική χρήση ή παράγωγα έργα, δηλαδή επιτρέπεται η χρήση μόνο για προσωπική απόλαυση ή εκπαιδευτικό σκοπό. Και ενώ η εμπορική χρήση είναι πιο εύκολη να δικαιολογηθεί ως περιορισμός, η απαγόρευση παράγωγων αποτελεί ζήτημα συζήτησης στην κοινότητα των μουσείων.

Από τη μια, ο περιορισμός των δικαιωμάτων λήψης και επανάχρησης (download and remix) αναιρεί στην ουσία την ανοικτή πρόσβαση σε μουσειακό ψηφιακό περιεχόμενο, περιορίζοντας τη διαδραστικότητα με το ψηφιακό αρχείο. Με τον όρο “διαδραστικότητα” αναφερόμαστε στην οπτική, απτική και δημιουργική αλληλεπίδραση (όπως η χρήση φωτογραφιών ή μοντέλων του αντικειμένου σε έργα τέχνης ή τη διδασκαλία) με το αντικείμενο. Πιο συγκεκριμένα, η διαδραστικότητα μπορεί να περιλαμβάνει ενέργειες όπως η προβολή, η μελέτη, η μεγέθυνση, η περιστροφή, η εκτύπωση, η ενσωμάτωση σε άλλα δημιουργικά παράγωγα κ.ο.κ. Εάν τα μουσεία έχουν πραγματικά δεσμευτεί να ανοίξουν την πρόσβαση στις συλλογές τους και να εξυπηρετούν τις ανάγκες του κοινού, θα πρέπει επίσης να δεσμευτούν για τη βελτίωση της αλληλεπίδρασης με ψηφιοποιημένα αντικείμενα, αξιοποιώντας πλήρως την ευελιξία που προσφέρουν οι τεχνολογίες αυτές.

Από την άλλη, οι επιμελητές των μουσειακών συλλογών, οι οποίοι αναπτύσσουν σχέσεις «μητρότητας» με τα έργα, επειδή τα μελετούν και τα φροντίζουν για χρόνια, φοβούνται και τον «διασυρμό» της ακεραιότητας του έργου, όταν αυτό γελοιοποιείται ή παραποιείται, όπως, για παράδειγμα οι τουριστικές αφίσες της Mona Lisa με τσιγάρα ή άλλες παραποιητικές προσθήκες μέσω Photosphop. Αυτή η ομάδα είναι και η πιο διακαείς υποστηρικτές του περιορισμού της Ανοικτής Πρόσβασης. Ένα άλλο επιχείρημα που ακούγεται εναντίον της Ανοικτής Πρόσβασης είναι και περιπτώσεις κατάχρησης ανοιχτά προσβάσιμων ψηφιακών αρχείων στην στρατευόμενη και πολιτικοποιημένη τέχνη, όπως η χρήση art-right memes (memes[3] που προέρχονται από το χώρο της ακραίας δεξιάς ή άλλα παρόμοια προβληματικά δημιουργικά έργα).

Τα μουσεία που ανοίγουν τις συλλογές τους όμως, όπως το Rijks, βλέπουν σημαντικά οφέλη σε brand capital (επικοινωνιακό κεφάλαιο), με νέες συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα, μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και επισκεψιμότητα τόσο στον ιστότοπο, όσο και στο φυσικό χώρο του μουσείου.

H Έλενα Λαγούδη είναι μουσειολόγος, με εμπειρία σε ψηφιακή διαχείριση, κυρίως από εθνικές συλλογές στην Αγγλία, όπως η National Gallery και η TATE. Σήμερα εργάζεται στο ΕΚΤ με την ομάδα που αναπτύσσει υπηρεσίες νέφους για Μουσεία, Αρχεία και Βιβλιοθήκες.

 

Αναφορές

https://siarchives.si.edu/sites/default/files/…/2016_03_10_OpenCollections_Public.pdf last accessed on November 15, 2017

https://www.metmuseum.org/about-the-met/policies-and-documents/image-resources last accessed on November 15, 2017

https://wiki.creativecommons.org/wiki/Creative_Commons_and_Open_Access last accessed on November 15, 2017

https://creativecommons.org/2010/02/05/the-brooklyn-museum/ last accessed on November 15, 2017

http://ikee.lib.auth.gr/record/282488?ln=el last accessed on November 15, 2017

 

Υποσημειώσεις

[1] https://www.westminster.ac.uk/research/research-excellence-framework-2014/research-impact/museums-galleries-and-the-international-visitor-experience last access on November 15, 2017

[2] https://www.metmuseum.org/about-the-met/policies-and-documents/image-resources last accessed on November 15, 2017

[3] Η λέξη meme είναι μια συντομογραφία του mimeme (από την Αρχαία Ελληνική λέξη μίμημα, μιμεϊσθαι) δημιουργημένη από τον Βρετανό εξελικτικό βιολόγο Richard Dawkins στο βιβλίο του The Selfish Gene (1976) ως έννοια για συζήτηση των εξελικτικών αρχών στην εξήγηση της διάδοσης ιδεών και πολιτιστικών φαινομένων. Σήμερα σημαίνει μια ιδέα, συμπεριφορά ή στυλ που εξαπλώνεται από άτομο σε άτομο μέσα σε μια κουλτούρα – συχνά με σκοπό να μεταφέρει ένα συγκεκριμένο φαινόμενο, θέμα ή νόημα που αντιπροσωπεύει το meme.

Εικόνα: Two Men Contemplating the Moon, Caspar David Friedrich (German, Greifswald 1774-1840 Dresden), ca.1825-1830, the MET.

November 16, 2017

«Ανοικτή Πρόσβαση: η άμεση διάδοση της παραγόμενης επιστημονικής γνώσης»: Ημερίδα της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου

Written by:

openaccess-150x150

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, εταίρος στο ευρωπαϊκό έργο  OpenAIRE2020 και Εθνικό Σημείο Υποστήριξης και Ενημέρωσης για την Ανοικτή Πρόσβαση στον Ορίζοντα 2020 (OpenAIRE NOAD), διοργάνωσε την Παρασκευή 27 Οκτωβρίου 2017, ημερίδα με τίτλο «Ανοικτή Πρόσβαση: η άμεση διάδοση της παραγόμενης επιστημονικής γνώσης». Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης (ΓΔ-ΕΠΣΑ), το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ) και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚΥ). Στην ημερίδα παρουσιάστηκε η σημερινή κατάσταση σε ό,τι αφορά τις δράσεις στήριξης για την Ανοικτή Πρόσβαση σε ευρωπαϊκό, τοπικό, ιδρυματικό και ερευνητικό επίπεδο, ενώ τέθηκε το πλαίσιο για μια γόνιμη συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των κυριότερων φορέων της Κύπρου σχετικά με τις επιστημονικές δημοσιεύσεις, τα ερευνητικά δεδομένα και τα ιδρυματικά αποθετήρια Ανοικτής Πρόσβασης. Οι συμμετέχοντες είχαν επίσης τη δυνατότητα να ενημερωθούν για υπηρεσίες και εργαλεία υποστήριξης της Ανοικτής Πρόσβασης στο ακαδημαϊκό/ερευνητικό περιβάλλον.

Ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Αθανάσιος Γαγάτσης σε χαιρετισμό που απεύθυνε, ανέφερε ότι το Πανεπιστήμιο Κύπρου και συγκεκριμένα η Βιβλιοθήκη του, βρέθηκε από πολύ νωρίς στην πρώτη γραμμή, για να υποστηρίξει την οργανωμένη και ελεύθερη διάθεση των επιστημονικών δημοσιευμάτων της χώρας, και έκτοτε στηρίζει όλες τις πρωτοβουλίες της κίνησης για την Ανοικτή Πρόσβαση,  αναγνωρίζοντας τα πολλαπλά οφέλη της για την κοινωνία. Χαιρετισμό επίσης απεύθυνε εκ μέρους της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης η Λειτουργός Συντονισμού Α΄ κα Μαρία Ποιητή, τονίζοντας τα οφέλη της Ανοικτής Πρόσβασης και προσκαλώντας σε συνεργασία όλους τους εμπλεκόμενους φορείς προς υιοθέτηση Πολιτικών Ανοικτής Πρόσβασης.

Οι ομιλίες κάλυψαν θέματα, όπως την Εθνική Πολιτική Ανοικτής Πρόσβασης, τις υποχρεώσεις των ερευνητών στον Ορίζοντα 2020, το ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης, παραδείγματα υιοθέτησης πολιτικής από ερευνητικά κέντρα (ΚΟΙΟΣ – Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία), νομικές πτυχές, καθώς και δράσεις ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών προς στήριξη της Ανοικτής Πρόσβασης και των Ανοικτών Δημοσίων Δεδομένων.

Η συμμετοχή και οι παρεμβάσεις των συμμετεχόντων ανέδειξαν το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κυπριακής ερευνητικής κοινότητας για την Ανοικτή Πρόσβαση και επιβεβαίωσαν τόσο τη σημασία διοργάνωσης ανάλογων δράσεων, όσο και τη σημασία του διαλόγου και της ανταλλαγής απόψεων, ως βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής και πολιτικής για την Ανοικτή Πρόσβαση.

Το πρόγραμμα και οι παρουσιάσεις, καθώς και βίντεο της ημερίδας είναι διαθέσιμα  μέσω της ιστοσελίδας της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κύπρου.

Το παραπάνω κείμενο είναι της Αναστασίας Ιωάννου, Γραφείο Ψηφιοποίησης και Αρχείων, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου

November 8, 2017

Δήλωση της Ένωσης των Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων (EUA) για την Ανοικτή Επιστήμη προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις εθνικές κυβερνήσεις

Written by:

eua

Η Ένωση των Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων (EUA) η οποία εκπροσωπεί περισσότερα από 800 πανεπιστήμια και υποστηρίζει ενεργά την ανοικτή πρόσβαση στα αποτελέσματα της δημόσιας χρηματοδοτούμενης έρευνας, υιοθέτησε στις 27 Οκτωβρίου 2017 μια πολιτική δήλωση για την Ανοικτή Επιστήμη. Η EUA απευθύνεται μέσω της δήλωσής της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις εθνικές κυβερνήσεις με στόχο την ενίσχυση της μετάβασης σε ένα περιβάλλον ανοικτής επιστημονικής επικοινωνίας.

Η δήλωση απηχεί τις συστάσεις που έχει απευθύνει η EUA στα μέλη της, οι οποίες βασίζονται στις υφιστάμενες καλές πρακτικές για την ανοικτή πρόσβαση στις δημοσιεύσεις, τη διαχείριση των ερευνητικών δεδομένων και την εξόρυξη κειμένου και δεδομένων (TDM), και είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Η EUA υποστηρίζει ενεργά τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την ανοικτή πρόσβαση σε δημοσιεύσεις και δεδομένα, τις ευρωπαϊκές υποδομές για την υποστήριξη της Ανοικτής Επιστήμης (όπως το OpenAIRE), καθώς και τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νέφους Ανοικτής Επιστήμης (EOSC). Η δήλωση κάνει αναφορά (μεταξύ άλλων) στη σημασία πολιτικής υποστήριξης της ανοικτής πρόσβασης στις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα, τις υποδομές, τις δεξιότητες, διαδικασίες αξιολόγησης, τη δημιουργία κινήτρων.

Το πλήρες κείμενο είναι διαθέσιμο εδώ: http://www.eua.be/activities-services/news/newsitem/2017/10/27/eua-publishes-statement-for-eu-institutions-and-national-governments-on-open-science

Περισσότερες πληροφορίες για την EUA εδώ: http://www.eua.be/

November 6, 2017

OpenAIRE webinars στο πλαίσιο της Εβδομάδας Ανοικτής Πρόσβασης

Written by:

OAWeek2017WebsiteBanner01

Η Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης είναι μια διεθνής σειρά εκδηλώσεων και δράσεων η οποία πραγματοποιείται την τελευταία εβδομάδα του Οκτώβρη κάθε έτους. Η Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης παρέχει στα μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας την ευκαιρία να ενημερωθούν για τα οφέλη της Ανοικτής Πρόσβασης και να ανταλλάξουν εμπειρίες, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό την καθιέρωση της Ανοικτής Πρόσβασης ως του νέου τρόπου διεξαγωγής της έρευνας.

Συμπληρώνοντας 10 έτη, το θέμα της φετινής εβδομάδας  η οποία εορτάζεται μεταξύ 23 και 29 Οκτωβρίου “Open in order to …..” συνιστά μια πρόσκληση διερεύνησης των δυνατοτήτων που παρέχει η ανοικτή πρόσβαση (είτε αναφερόμαστε σε ερευνητές, είτε σε φορείς ή χρηματοδότες έρευνας κλπ.) καθώς και των δράσεων που απαιτούνται για αξιοποίηση των ωφελειών αυτών.

Στο πλαίσιο της εβδομάδας ανοικτής πρόσβασης 2017, το OpenAIRE διοργανώνει μια σειρά από webinars πάνω σε επιμέρους πτυχές της ανοικτής πρόσβασης, όπως εισαγωγή στις βασικές έννοιες, νομικά ζητήματα και ανοικτή πρόσβαση, διαδραστικό webinar για τα σχέδια διαχείρισης δεδομένων (Data Management Plans) κτλ. Τα webinars απευθύνονται σε κοινό με διαφορετικό βαθμό εξοικείωσης με την ανοικτή πρόσβαση και από διαφορετικούς τομείς.

Περισσότερες πληροφορίες για τις θεματικές και την εγγραφή εδώ: https://www.openaire.eu/register-now-ffor-openaire-open-access-week-webinars

Περισσότερα για την Διεθνή Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης: http://www.openaccessweek.org/

Περισσότερα για το OpenAIRE: https://www.openaire.eu/

October 20, 2017

Previous page


Μαζί διαμορφώνουμε το “τοπίο” της Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), ως φορέας που δραστηριοποιείται σε θέματα τεκμηρίωσης και διάθεσης ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου, πρωτοστατεί στην προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης. Με στόχο την υιοθέτηση της Ανοικτής Πρόσβασης από όσο το δυνατόν περισσότερους ελληνικούς φορείς για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους, αλλά και την ανάπτυξη διαλόγου για την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Πρόσβαση, διαμορφώσαμε ένα χώρο συζήτησης και προβληματισμού με τη μορφή ενός blog.... Περισσότερα

RSS Εγγραφή

Σύνδεση

Πρόσφατα άρθρα

Πρόσφατα σχόλια

Ετικέτες

Αρχείο άρθρων

Σύνδεσμοι

RSS RSS (openaccess.gr)